41 ihtiyaç duyarlarsa bunu söyleyeceklerdir. • Yetişkinlere yetişkin gibi davranın. Engelli kişilere sadece adıyla hitap edecekseniz, bunu ancak diğer herkese böyle hitap ediyorsanız yapın. • Yardım teklif ediyorsanız, teklifinizin kabul edilmesini bekleyin. Sonra size verilen talimatları dinleyin veya talimat verilmesini isteyin. • Ne yapmanız gerektiğinden emin değilseniz soru sormaktan çekinmeyin. Rahatsız olan sizsiniz, engeli olan kişi değil. Örneğin, karşınızdaki kişinin nasıl iletişim kurduğundan veya ne istediğinden emin değilseniz, yapılacak en iyi şey soru sormaktır. • Engeli olan kişiyi dinleyin. Bu kişinin ne yapıp ne yapamayacağı ile ilgili varsayımda bulunmayın. Unutmayın, engelli kişiler de herkes gibi kendilerinin uzmanıdır. Nelerden hoşlandıklarını, nelerden hoşlanmadıklarını, neleri yapıp yapamayacaklarını bilirler. • Bir kişinin engelinin ayrıntılarına odaklanmayın. Görüşme sırasında sorulan sorular görüşülen kişinin yaşam koşullarına odaklanmalıdır, engelinin ayrıntılarına değil. • Her türlü destek cihazına karşı o kişinin özel mülkü olarak saygı gösterin (baston, tekerlekli sandalye, koltuk değneği, iletişim tabletleri, özel eğitimli köpekler vb.). İzin verilmezse bunları(onları) hareket ettirmeyin, kullanmayın veya onlarla oynamayın. • Engelli kişilere karşı herkese gösterdiğiniz nezaketi gösterin. (c) Tutarsızlıklarla Başa Çıkmak İzleme sürecinde doğru bilgi almak son derece önemlidir. İzlemciler görüşülen kişinin anlattıklarının doğru olmadığını veya kesin olmadığını hissederse daha fazla yoklama sorusu sormalıdır. Anlatılanlarda hala bir tutarsızlık varsa izlemciler normal bir şekilde görüşmeye devam etmelidir. Ancak görüşmeden sonra izlemcilerin aşağıdaki adımları atması gerekir: • Endişelerini izleme yaptıkları ekip arkadaşlarıyla tartışmalıdırlar, • Endişelerini ve (endişelerinin) nedenlerini Görüşme Notlarına yazmalıdırlar, • Endişelerini saha koordinatörü ile paylaşmalıdırlar. Bu kişi şüphelerle ilgili ne ya- pılması gerektiğini bilecektir. Anlatılan olayı doğrulamanın yolları olabilir veya bu görüşme genel verinin bir parçası olarak kullanılmayabilir. Görüşme yapılan kişinin doğruyu söyleyip söylemediğine karar verirken, izlemciler güvenilirlikle ilgili aşağıdaki genel gözlemleri dikkate alabilirler. - Pek çok izlemci kendinden emin ve net konuşan kişilerin güvenilir olduğunu düşünür. Ancak, görüşme yapılan kişi güçsüz veya travmalı olduğu için kendinden emin veya net olmayabilir. Ayrıca, bazı ülke veya bölgelerin kültürü gereği görüşme yapılan kişi konuşurken izlemciyle doğrudan iletişim kurmayabilir hatta ona bakmayabilir. - Tarihlerle ilgili karışıklık veya kesin olmayan bilgi görüşme yapılan kişinin söyle- diklerinin doğru olmadığı anlamına gelmez. İzlemcilerin zaman dizileri konusunda çok net olmayan kişilere karşı sabırlı olmaları gerekir. Bazı görüşme yapılan kişiler gündelik hayatlarında düzenli olarak takvime bakmıyor olabilirler. Başlarından geçen olayları bayramlarla veya iyi bilinen tarihlerle ilişkilendirmek için yardıma ihtiyaç duyabilirler. - Son olarak, yerel ve kültürel konuşma tarzlarını dikkate alın. Örneğin, bazı yerlerde abartı ortak bir özellik olabilir. Bu bölgede yapacağınız bir görüşmeden ‘binlerce