Sivil Toplum Örgütleri İçin Irk veya Etnik Kökene Dayalı Ayrımcılığın İzlenmesi Rehberi
•Konuyla ilgili diğer araştırmalarda kullanılan göstergeler: Gösterge kullanımının
önemli bir boyutunun izlemeye tekrarlanabilirlik kazandırmak için konuyla ilgili
farklı insan hakları araştırmalarının göstergeleri yeniden kullanılabilir.
İnsan hakları göstergeleri, her türlü etkinlik, aktivite, amaç ve sonucun insan hakları norm ve standartlarının kabulü ve uygulaması yönünden ölçülmesini sağlayan araçlardır. Bu göstergeler uluslararası insan hakları prensiplerini ve kaygılarını
yansıtır. Göstergeler doğrultusunda ulaşılan veriler, insan haklarının durumu ve
uygulanmasını izleme için kullanılır.
Nitelik ve Nicelik Göstergeleri
Göstergeler nicel veya nitel özellikli olabilir. Nicel veriler genellikle istatistiki bilgileri, nitel veriler ise sözel anlatıdan kategorik bilgilere kadar birçok veri tarzını kapsar.
Nitel ve nicel veriler birbirlerini tamamlar niteliktedir. İnsan haklarının uygulanmasını ve ayrımcılığı ölçmek için kullanılan göstergeler iki türlü veriyi de sağlayabilir.
Aynı zamanda sayısal veriye niteliksel bir analiz yapmak veya nicel veri aracılığıyla
nitel veriye tamamlayıcı ve açıklayıcı bir çerçeve kazandırmak mümkündür.
Nicel
Olgu Odaklı veya Nesnel
Algı Odaklı veya Öznel
Gösterge, sayısal formda olan,
doğrudan gözlemlenebilir ve
doğrulanabilir olgu, bilgi ve
olaylar hakkında veri sağlar.
Gösterge, nicel formda olan, algı,
düşünce, yargı veya değerlendirme
sonucu elde edilen ve genellikle sayısal/sıralama ölçekleri ile temsil edilen veri sağlar.
Örnek 1: Beş yaşın altında aşırı
zayıflık kıstaslarına uyan çocukların sayısı
Örnek 2: Kaydedilen yargısız
infazların sayısı
Nitel
Örnek 1: Karanlıkta eve yalnız yürümek konusunda kendini rahat hisseden kişilerin yüzdesi
Örnek 2: Bir grup uzman/gazetecinin
ülkedeki düşünce özgürlüğü durumuna verdikleri skorların ortalaması
Gösterge, kategorik bilgi veren, gözlemlenebilir ve doğrulanabilir bilgi ve olguların sözlü
verisini sağlar.
Gösterge, kategorik bilgi verme zorunluluğu olmayan, algı, düşünce,
yargı veya değerlendirme sonucu
elde edilen sözlü veri sağlar.
Örnek 1: Bir ülkenin uluslararası insan hakları sözleşmesini
onay durumu: imza/onay/imza
veya onay olmaması
Örnek 1: Adalet sisteminin ne kadar
serbest olduğu ile ilgili sözel bir değerlendirme
Örnek 2: Fiziksel şiddet içeren
bir olayın olgu odaklı tasviri
Örnek 2: “Barınma hakkı ülkede yasa
ve icraatta yeterince karşılanıyor
mu?” sorusunun yanıtı
Tablo 1: Gösterge Kategorileri4
4 Human Rights Indicators: A Guide to Measurement and Implementation, 2012. Sy. 18. Türkçe’ye
çevrilmiştir.
14
Untitled-1.indd 14
27.01.2016 21:43