İnsan Hakları standartlarını belirlerken kullanılacak kaynaklar nelerdir? • Uluslararası İnsan Hakları Sözleşmeleri: Birleşmiş Milletler insan hakları sözleşmeleri, ilgili konuda uluslararası standartları belirler. Veri toplama amacına uygun olarak aşağıdaki sözleşmeler birincil kaynak olarak kullanılır: •İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi (UDHR) •Irkçılığa Dayalı Her Türlü Ayrımcılığın Yok Edilmesi Sözleşmesi (ICERD) •Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme (ICCPR) •Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi (ICESCR) •Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması Sözleşmesi (CE- DAW) •İşkence ve Diğer Zalimane, İnsanlık Dışı ya da Aşağılayıcı Muamele ve Cezaya Karşı Sözleşme (CAT) •Çocuk Haklarına Dair Sözleşme (CRC) •Bütün Göçmen İşçilerin ve Aile Üyelerinin Haklarının Korunmasına Dair Ulus- lararası Sözleşmesi (ICMW) • Bütün Kişilerin Zorla Kaybedilmeden Korunmasına Dair Uluslararası Sözleşmesi (CPED) •Engelli Kişilerin Haklarına Dair Uluslararası Sözleşme (CRPD) •Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi •BM İlgili Sözleşme Komite Yorumları (Genel Yorumlar): BM Sözleşme Ko- miteleri, ilgili sözleşmelerin maddeleri hakkında açıklayıcı yorumlarını ve uygulamada yardımcı olması amaçlanan bilgileri ‘Genel Yorumlar’ adı altında verirler. • BM İlgili Komite Ülke Raporları: Periyodik olarak BM Sözleşme Komiteleri ülkelerin insan hakları uygulamalarını değerlendirir ve bu değerlendirmelerini raporlandırırlar. Göstergenin uygulanacağı alan ve ülkeye göre komite yorumlarından yararlanılabilir. • Ulusal Mevzuat: Bir ülkenin ulusal yasaları, ülke içinde yaptırım gücü taşıdığından etkili göstergeler olabilirler. İlgili ulusal kanunlar, imzalanan uluslararası sözleşmelere uyumlu olmalıdır. Bu nedenle ulusal mevzuat hem gösterge hem de veri kaynağı niteliği taşır. •Yargıtay-Danıştay Kararları: Bu tarz kararlar, ülkedeki yerel mahkemelerin ben- zer konularda nasıl hareket etmeleri gerektiğini belirler. Ülke içi yasal standartları belirlediklerinden gösterge olarak kullanılabilirler. • Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Kararları: Türkiye, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne taraftır ve AİHM kararlarını uygulamakla yükümlüdür. AİHM kararları ülkenin taraf olup olmamasına bakılmadan insan hakları göstergesi olarak kullanılabilir. 13 Untitled-1.indd 13 27.01.2016 21:43