Türkiye’de medeni ve siyasi haklarını kullanabilmek için 18 yaşını doldurmuş olmak yeterli iken milletvekili seçilme yeterliliği için 25 yaş sınırının getirilmiş olması insan hakları bakımından sorunludur ve yaş temelli ayrımcı bir düzenlemedir. Anayasa’nın 67. Maddesi ve 5, 298 Sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun (STHVSKHK)’nun 7. maddeleri ile oy kullanamayacak olanlar belirlenmektedir.12 Bu düzenlemeler gereğince hükümlülerin oy kullanamaması seçme hakkına ilişkin önemli kısıtlamadır.13 YSK, 2014 yılında hüküm giymiş olduğu halde, şartlı tahliye olanların oy kullanabilmeleri için karar almıştır, ancak bu kararla yapılan değişiklik de uluslararası kriterleri karşılamamaktadır. Yine 298 sayılı STHVSKHK’nin 8. maddesi14 kısıtlı olanların seçmen olamayacağına hükmeder. Madde gereğince mahkemeler tarafından kendisine vasi tayin edilmiş olanlar oy kullanamamaktadır. Bu madde zihinsel engellilerin seçme hakkını ortadan kaldırmaktadır. Bu durum BM Engelli Hakları Sözleşmesi kriterlerine aykırılık içermekte ve zihinsel engellilere ayrımcılık uygulanmaktadır. Radyo ve televizyonla propaganda: “Madde 52 – (Değişik: 17/5/1979 - 2234/1 md.) (Değişik: 10/6/1983 - 2839/46 md.) Özel kanunlardaki hükümler saklı kalmak üzere, seçime katılan siyasi partiler, oy verme gününden önceki 7 nci günden itibaren oy verme gününden önceki gün saat 18.00’e kadar radyo ve televizyonda propaganda yapabilirler. (Değişik: 23/5/1987 - 3377/3 md.) Seçime katılan; a) Siyasi partilere ilk gün 10, son gün 10 dakikayı geçmemek üzere, programlarını ve yapacakları işleri anlatan iki konuşma, b) Mecliste grubu bulunan siyasi partilerin her birine ilaveten 10’ar dakikalık propaganda, 12 Anayasa 67/5; Silah altında bulunan er ve erbaşlarla, askeri öğrenciler, taksirli suçlardan hüküm giyenler hariç ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüler oy kullanamazlar. STHVSKHK; Oy Kullanamayacak Olanlar: “MADDE 7- Aşağıdaki yazılı olanlar oy kullanamazlar: …. 3. (Ek: 10.6.1983 - 2839/44 Md.; Değişik: 27.10.1995 - 4125/2 Md.) Ceza infaz kurumlarında hükümlü olarak bulunanlar.” 13 2007 seçimlerinde aldığı mahkumiyet nedeniyle oy kullanamayan A. Atahür Söyler Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) başvuruda bulunmuş, mahkeme 2013 yılında “Türkiye’de hüküm giymiş mahkumların oy kullanma yasağının doğrudan uygulandığını, bu yasak uygulanırken suçun doğası ve ağırlığının, hüküm süresi ve mahkumun hal ve davranışlarının hesaba katılmadığını belirtti. Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 1 nolu protokolün serbest seçim hakkını düzenleyen 3. maddesini ihlal ettiğine” karar vermiştir 14 Seçmen Olamayanlar: MADDE 8- Aşağıdaki kimseler seçmen olamazlar; 1. Kısıtlı olanlar, 2. Kamu hizmetinden yasaklı olanlar. http://www.ysk.gov.tr/ysk/SecmenKaydi/298.htm 9 1 Kasim gözlem raporu.indd 9 21.02.2016 02:13