İnsan Hakları Komitesi 23 No’lu Genel Yorum45
“…
Okuma yazma bilmeme, dil sorunları, yoksulluk veya seyahat özgürlüğünün
engellenmesi gibi oy kullanma hakkına sahip kişilerin bu haklarını etkili şekilde
kullanmalarını engelleyecek zorluklara karşı olumlu tedbirler alınmalıdır. Oy
kullanma hakkıyla ilgili bilgi ve materyaller azınlık dillerinde de mevcut olmalıdır.
Fotoğraf ve semboller gibi metotlarla okuma yazma bilmeyen seçmenlerin
oylarını nasıl kullanacaklarına ilişkin yeterli bilgi edinmeleri sağlanmalıdır…”
Türkiye’de bütün seçmenler için erişilebilir ve sistematik bir seçmen eğitimi
yapılmamakta, yapılmakta olan sınırlı seçmen eğitimi ise bazı seçmen gruplarının
seçimlerle ilgili yeterli düzeyde bilgilendirilmesini sağlamamaktadır.
Örneğin 12 Haziran seçimlerinde ilk defa kullanılan EVET mühürleri değişikliği konusunda
seçmenler önceden bilgilendirilmemiş; yeni mühürlerle oy verme sırasında karşılaşan
birçok seçmen mühürleri kullanmakta sıkıntı çekmiştir.
Seçmen eğitiminde kullanılan materyaller bazı seçmen gruplarını yok saymakta ve
dışlamaktadır. Görme ve işitme engelliler, okuma yazma bilmeyenler ve Türkçe bilmeyen
yurttaşlar seçim sürecinde yeterli bilgilenme haklarını kullanamamaktadır.
45
İnsan Hakları Komitesi 23 No’lu Genel Yorum. Türkçe çevirisi için bkz. Lema Uyar (derleyen ve çeviren),
Birleşmiş Milletler’de İnsan Hakları Yorumları: İnsan Hakları Komitesi ve Ekonomik, Sosyal ve Kültürel
Haklar Komitesi 1981-2006, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2006
33