önlemlerin en fazla ötekileştirilmiş gruplarda orantısız olumsuz etkilere sahip
olduğunu göz önünde tutarak; Covid-19 ile mücadelede ihtiyaç duyulan kaynakları bu
gruplar üzerinde daha fazla ekonomik yük yaratmayacak en adil şekilde seferber
etmeye dönük çabayı göstermelidir. Kaynakların tahsisinde bu grupların özel
ihtiyaçlarına öncelik verilmelidir.
15. Tüm Taraf Devletler salgının yaşlılar, engelliler, mülteciler ve çatışmadan etkilenen
bölgelerde yaşayanların yanı sıra yapısal ayrımcılığa uğrayan dezavantajlı topluluk ve
grupların üzerindeki etkisini hafifletmek ve sözü edilen grupları korumak için acilen
özel amaçlı önlemler almalıdır. Bu önlemler her şeyden önce erişim sıkıntısı yaşayan
topluluklara su, sabun ve dezenfektan temin edilmesi, kaçak göçmen işçiler dâhil tüm
işçilerin işlerini, ücretlerini ve menfaatlerini korumak için odak programların
oluşturulması, salgın sırasında evlerin haciz ve tahliye edilmemesi için borçların
ertelenmesi, ihtiyacı olan herkese gıda ve gelir güvenliği temin etmek için sosyal
yardım programlarının sağlanması, Romanlar gibi azınlık gruplar ve yerli halkların
sağlığı ve geçim kaynaklarını korumak için özel önlemler alınması ve internet
hizmetlerine herkesin uygun ve adil erişiminin sağlanmasını içermektedir.
16. Tüm çalışanlar işyerinde bulaşma riskinden korunmalı ve devletler işverenlerin bu
riski en aza indirmelerini sağlamak için uygun düzenleyici tedbirler almalıdır. Bu
önlemler alınana dek işçiler çalışmak zorunda bırakılamaz. Çalışanlar yeterli koruma
olmadan çalışmayı reddettikleri takdirde disiplin cezaları veya başka cezalardan
korunmalıdır. Buna ek olarak, devletler pandemi sırasında işçilerin işlerini, emekli
maaşlarını ve diğer sosyal haklarını korumak ve ekonomik etkileri azaltmak için
örneğin ücretleri sübvanse etmek, vergi indirimi sağlamak ve ek sosyal güvenlik ve
gelir koruması programları tesis etmek suretiyle acil önlemler almalıdır.8
17. Gıda ve hijyen ürünleri ile gerekli ilaç ve malzemelerde vurgunculuğu önlemeye
yönelik düzenleyici önlemler de alınmalıdır. Tavsiye edilen önlemler arasında,
pandemi sırasında bu tür malzemelerdeki tüm KDV'nin kaldırılması ve yoksullar
açısından uygun fiyatlı olmalarını sağlamak için temel gıda ve hijyen ürünlerinin
maliyetlerinin desteklenmesi yer almaktadır.
18. Hem virüs bulaşma riskini düşürmek hem de toplumu tehlikeli yanlış bilgilere karşı
korumak için salgın hakkında doğru ve erişilebilir bilgi temel önemdedir. Doğru ve
erişilebilir bilgi koronavirüs enfeksiyonuna yakalananlar da dâhil olmak üzere
savunmasız gruplara karşı damgalama ve zararlı davranış riskini düşürmede çok
önemlidir. Bilgi düzenli olarak, erişilebilir bir formatta ve tüm yerel ve yerli dillerde
sağlanmalıdır. Okullar ve yükseköğretim kurumları salgın nedeniyle kapalı iken
çevrimiçi eğitim programlarından eşit şekilde yararlanabilmeleri için, özellikle yoksul
toplumlarda ve bölgelerde bulunan tüm öğrencilerin uygun fiyatlı internet
hizmetlerine ve teknik ekipmanlara erişimini hızlandırmak için de önlemler
alınmalıdır.
19. Covid-19 pandemisi, Sözleşme'de yer alan temel bir ilke olan uluslararası yardım ve
işbirliğinin çok önemli olduğunu vurgulayan küresel bir krizdir.9 Uluslararası yardım
ve işbirliği virüsle mücadelede araştırma, tıbbi teçhizat ve en iyi uygulamaların
paylaşılması, krizin ekonomik ve sosyal etkilerinin azaltılması için eylem
8
9
Bkz. Sözleşme kapsamındaki işçi haklarının korunması hakkında 18, 19 ve 23 numaralı genel yorumlar.
Bkz. Örnek olarak Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Hakların Korunması Sözleşmesi’nin 2(1), 11 ve 15 numaralı maddeleri.
Web adresi:www.esithaklar.org
e-posta: esithaklar@gmail.com
Adres: Gümüşsuyu mah. Ağa Çırağı sokak Pamir Apt no 7/1, Beyoğlu/ İSTANBUL