Birleşmiş Milletler
CRPD/C/GC/4
(e) Tüm öğretim personelinin eğitiminin yetersizliği de dâhil olmak üzere
kapsayıcı eğitim hakkının uygulanmasında kapasite, siyasi irade ve
teknik bilgi eksikliği;
(f) Engelli öğrencilerin dâhil edilmesi, bakanlıklar arası koordinasyon,
destek ve sürdürülebilirlik için gerekli teşvik ve makul uyumlaştırmayı
gerçekleştirmeye uygun olmayan ve yetersiz fonlama mekanizmaları;
(g) İhlallerin tazminini talep etmek için yasal yolların ve mekanizmaların
eksikliği.
5. Engelli Hakları Sözleşmesine Taraf Devletler, kapsayıcı eğitimin uygulanması
için alınan tüm tedbirlerde Sözleşmenin temelini oluşturan genel prensipleri
dikkate almalı ve kapsayıcı bir eğitim sisteminin geliştirilmesi sürecinin ve
çıktılarının Madde 3 ile uygunluğunu sağlamalıdır.
6. Mevcut genel yorum, fiili veya algılanan bir engeli olan herkes için geçerlidir.2
Komite, bazı grupların eğitimden dışlanma riskiyle karşı karşıya olduklarının,
örneğin zihinsel engeli veya birden çok engeli olan, kör ve sağır veya otistik kişilerin
ya da insani acil durumlarda engeli olan kişilerin diğer gruplardan daha fazla risk
altında olduklarını farkındadır.
7. Madde 4 (3)’e uygun olarak, Taraf Devletler, engelli çocuklar da dâhil olmak üzere
tüm engelli bireyler ile bu kişileri temsil eden kuruluşlar vasıtasıyla, kapsayıcı
eğitim politikalarının planlanması, uygulanması, izlenmesi ve değerlendirilmesi gibi
konularda bu kişilerle istişarede bulunmalı ve onları sürece aktif biçimde dâhil
etmelidir. Engelli bireyler ve uygun olduğu ölçüde aileleri, bu süreçte, sadece eğitim
alanlar olarak değil, ortak olarak görülmelidir.
2
Bkz. Engelli Kişilerin Haklarına Dair Sözleşme, Madde 1 (2).