Çalışmanın Metodolojisi Bağımsız Seçim Gözlemi çalışması, uluslararası insan hakları belgelerinde güvence altına alınan seçme ve seçilme hakkının dezavantajlı gruplar açısından kullanımına ilişkin durumu ve demokratik bir seçimin gerçekleşip gerçekleşmediğini tüm seçim süreci boyunca izlenmesi ve raporlamasını amaçlar. Bu süreç seçmen kütüklerinin oluşturulması, adayların belirlenmesi, seçim kampanyaları, seçmen eğitimi, seçim günü gözlemi ve itiraz dönemini kapsamaktadır. Çalışma kapsamında Eşit Haklar İçin İzleme Derneği (ESHİD) tarafından, seçim gözlemi yapan uluslararası örgütlerin izleme metotlarına ilişkin kaynaklar taranmış ve Türkçe çevirileri yapılmıştır. Seçme ve seçilme hakkının güvence altına alındığı uluslararası sözleşmeler, sözleşme komitelerinin genel yorumları ve yürürlükteki Türkiye seçim mevzuatı taranarak seçme ve seçilme hakkının etkin ve eşit kullanımına ilişkin göstergeler belirlenmiştir.18 ESHİD, Türkiye için seçim izleme metodolojisi oluşturmak üzere 2011 seçimleri öncesinde AGİT ODIHR katkısı ve dezavantajlı grupların temsilcilerinin katılımı ile bir çalıştay düzenlemiştir. Çalıştayda belirlenen seçim izleme metodolojisi Diyarbakır, Edirne, İzmir, İstanbul, Mersin, Ş.Urfa, Van ve Trabzon illerinde yapılan toplantılarla engelli, kadın, göç, insan hakları, LGBTİ19 , dil hakları ve hasta hakları ile ilgili çalışmalar yapan yerel sivil toplum örgütleri ile paylaşılmış ve 12 Haziran seçimlerinin sistematik olarak izlenmesi amacıyla ESHİD koordinasyonunda 46 sivil toplum örgütünün katılımı ile Seçim İzleme Platformu20 oluşmuştur. Platformu oluşturan sivil toplum örgütleri 2011 Milletvekili Genel Seçimlerini 10 ilde izlemiş ve raporlamıştır.21 Platform 30 Mart Yerel Seçimleri’ni 15 ilde izleme kararı almıştır. Seçim günü bağımsız gözlem yapılabilmesi amacıyla 30 Mart yerel seçimlerinde bağımsız gözlemci statüsünün tanınması için ESHİD, Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası insan hakları sözleşmeleri ve Türkiye mevzuatı gereğince, Bağımsız Seçim Gözlemciliği yapmak için gerekli akreditasyonun yapılması talebiyle Yüksek Seçim Kurulu’na (YSK) 14.02.2014 tarihinde yazılı başvuruda bulunmuştur22. YSK 23 Şubat 2014 tarih ve 440 nolu23 kararı ile başvuruyu 298 sayılı STHSKHK’un 25, 81 ve 82. maddelerini gerekçe göstererek reddetmiştir. Platform, YSK’nın ret kararına rağmen fiili olarak demokratik gözetim hakkını kullanmak amacıyla, gözlem heyetleri oluşturmuş ve gözlem heyetlerinin engellenmesi ihtimaline karşı seçmenlere “Eşitlik Gözlemcisi” olma çağrısı yapmıştır. Çağrı sosyal medya ve ESHİD web sitesi üzerinden yapılmıştır. Seçimlerin tekrarlandığı 1 Haziran’da Yalova ve Ağrı seçimleri için YSK’ya yeniden bağımsızlık gözlemcilik başvurusu yapılmış bu başvuru da YSK tarafından reddedilmiştir. Ancak Ağrı İl Seçim Kurulu yazılı bir izin vermemekle birlikte oy sayım tutanaklarının birleştirme işlemleri 18 EK 1: L. Kanat (Nisan 2011), Seçim Mevzuatı’nın İzlenmesine Yönelik Göstergeler 19 Lezbiyen, Gay, Biseksüel, Taravesti Transeksüel 20 EK 2: Seçim İzleme Platformu 21 http://www.esithaklar.org/bagimsiz-secim-gozlem-raporu-yayinlandi/ 22 EK 5: Bağımsız Seçim Gözlemi Akreditasyon Başvuru Dilekçesi 23 EK 6: YSK Kararı 11