BAĞIMSIZ SEÇİM İZLEME PLATFORMU 30 MART 2014 MAHALLİ İDARELER İLE MAHALLE MUHTARLIKLARI VE İHTİYAR HEYETLERİ SEÇİMİ GÖZLEM RAPORU
Ş.Urfa’da sandığın erken açılması nedeniyle bir şikayet yapıldığı; İzmir’de bir sandıktaki gözleme göre ise “Huzurevi içinde 1 sandık açılmış. Bölge seçmenleri için. Yaşlılar yakın çevredeki başka bir okulda oy kullanaca(ğı)” saptanmıştır. İzmir’de iki ayrı sandıkta “Sandık nosu
yanlış olduğu için oy kullanama”ma ve “birden fazla oy pusulası” nedenleriyle şikayetlerde
bulunulduğu anlaşılmıştır. Trabzon’da “hasta raporu olmasına rağmen 3. kata çıkamadığı için
kullanmadı. Hasta ve yaşlı kadın şikayetçi oldu”.
Ankara’da yapılan bir şikayet olayı ise şu şekilde aktarılmıştır: “huzurevinde kalanları aynı
sandığa vermişler. Çok sıra ve karmaşa var. Yönlendirme olduğu yönünde şikayet var. Geldiğimizde tartışma vardı. Sandıkların olduğu koridor ve odalarda polis dolaşıyordu. Müşahitler yaşlıların yerine oy kullanmaya çalışıyordu, zihinsel engelli yaşlılara oy kullandırılıyordu.
görme engellilerin güvendikleri kişiyle oy kullanmasına izin verilmedi, dışarıdan herhangi bir
seçmen refakat etti.”
Mersin’de bir sandıktaki gözleme göre “sandık başkanı ..P müşahidini kurul üyesi gibi çalıştırması ve söz konusu müşahide “oy kullanmaya gitmeyiniz benim oyumu siz kullanınız”
şeklinde beyanı var. Seçmenin birisine oy pusulalarından birinin eksik verilmesi. Oy verme
kabinlerinde muhtar adaylarının oy pusulalarının olması karşılığında yer açılmış mavi zarflara
muhtar adaylarının kağıtlarından konmuş”tur.
Adana’da geçekleşen çarpıcı bir olay ise şu şekilde ifade edilmiştir: “sandık başkanı tarafından
oy pusulaları ve zarf okul bahçesinde arabada bulunan bir seçmen götürülmüştür. Olay anı
fotoğraflanmıştır.”
Başka Bir Sorun Olup Olmadığı Konusunda Gözlemcilerce Yapılan
Açıklamalar
Gözlemciler gözlem ve izleme yaptıkları sandıkta başka bir sorun yaşanıp yaşanmadığına yönelik soruda da birbirinden farklı yanıtlar vermiştir. Bunların en yaygını engellilerin karşılaştıkları güçlükler (üst katlara taşınma, sandığın indirilmesi talebi konusunda tartışmalar vb) ile
oy kullanamamalarına ilişkin notlar olmuştur. Bunun dışında hemen bütün illerde oy verme
yerlerinin aşırı kalabalık olması ve kimi zaman bu kalabalık yüzünden gözlem yapmanın güç
veya imkansız olması sorunu dile getirilmiştir. Bir başka yaygın sorun muhtar adaylarının
yönlendirme yapması, siyasi parti üyelerinin rozetleriyle gezmesi veya aday/milletvekillerinin
varlığıdır. Bunun dışında, yaşlı ve engellilere öncelik verilmemesi, hatta yanlış oy kullanarak ikinci defa oy kullandırma vakalarına da rastlanmıştır. Polisin varlığı ve sandık alanlına
yakınlığı veya bir polis ve bir askerin silahlı olarak oy kullanması olayları belirtilmiştir. Yine
açıklamalarda dile getirilen bir başka sorun kimi okulların seçim bakımından elverişli olmayan
(ışıksız, havasız, dar vb.) bir fiziksel ortama sahip olması olmuştur. Bir başka dile getirilen
sorun da bizatihi okulların ortamının taşıdığı ideolojik (“Türk-İslam”) atmosferin seçimlerin
tarafsızlığı bakımından sorunlu olduğu ifade edilmiştir.
Gözlemcilerin yaşadığı bir başka sorun ise önceki seçimlere göre daha az karşılaşılmakla birlikte özellikle polis tarafından engellenme çabası olmuştur. Adıyaman, Diyarbakır, Ağrı ve
Trabzon’da bu tür bir sorun yaşandığı gözlenmiştir.
Müşahitlere ilişkin de tartışma ve sorunlar yandığı görülmüştür. Bazı yerlerde müşahitlerin
kimlik kartlarını takmamaları gibi sorunların yanı sıra Sandık Kurulunca alınmama veya geç
alınma gibi sorunların yanı sıra örneğin Diyarbakır’da bir sandıkta hiç müşahit olmaması da
gözlenmiştir.
Adana’da çantayla kabine girme ve pusulanın boş çıkması, Diyarbakır’da bir sandıkta bir
yurttaş oy kullanırken arkadaşının fotoğrafını çekmesi, Eskişehir’de seçmen listesinin sınıf
girişinde asılı olmaması, Resmi görevli sayısı 5 olmasına rağmen bazı sandıklarda sadece 2-3
kişi olması, seçmenlerden oy vermeden önce imza alınıp daha sonra kabine gönderilmesi,
44