3.3.3.
Göstergelerin
seçimine
dair
önemli
düşünceler
Bir
kıyaslama
sisteminde
göstergeleri
tanımlarken
sırası
ile
beş
konu
göz
önüne
alınmalıdır:
1.
Seçilen
göstergeler
kriteri
ne
kadar
doğru
ve
kapsamlı
tanımlar?
Göstergeler
tanım
gereği
bir
kriter
veya
diğer
birimin
tam
ölçümü
değildir.
Bir
eğilim
veya
olguyu
göstermek
için
kullanılırlar.
Bu
nedenle
bir
kritere
doğru
ilerleme
hakkında
geçerli
bir
şey
söylemek
için
birden
fazla
kriter
kullanılır.
Bir
kriter
için
birçok
gösterge
(kümeler)
kullanırken
önemli
bir
prensip
göstergeleri
birbirleri
ile
ilişki
içinde
ve
kriterin
farklı
yönlerini
kapsayacak
şekilde
oluşturmak
önemlidir
(ör.
toplumda
gelişmeler
hakkında
bir
şey
söylemek
için
farklı
sosyal
gruplar
için
göstergeler
kullanarak).
Ek
olarak
göstergeler
sık
sık
kolektif
güvenilirliklerini
ve
doğruluklarını
arttırmak
için
birleştirilirler.
Örneğin
belirli
bir
kurumun
işleyişine
dair
popüler
algıları
izlemek
ve
o
kurumun
performansına
dair
nesnel
ölçümleri
birleştirmek
göstergenin
güvenilirliğini
arttırabilir.
2.
Göstergeler
nasıl
ölçülebilir
ve
ne
tür
veri
gerektirirler?
Göstergelerin
nasıl
belirlendiği
veya
ifade
edildiği
çoğu
zaman
onları
ölçmek
için
kullanılan
veri
tipi
ile
ilgilidir.
İki
ana
türde
gösterge
vardır:
nicel
ve
algısal
göstergeleri
de
içeren
nitel.
Nicel
göstergeler
nicel
verilerle
ölçülür
(ör.
ölüm
sayısı).
Nitel
göstergeler
nitel
veri
ile
ölçülenlerdir
(ör.
anketlerden
belirli
konular
veya
olgular
üzerine
yaygın
algılar).
Nitel
veya
nicel
göstergeleri
seçme
kararı
ana
olarak
erişilebilir
veri
türüne
bağlıdır.
Nicel
göstergeler
çoğu
zaman
tercih
sebebidir
çünkü
zaman
içinde
daha
yüksek
derecede
doğruluk
ifade
edebilirler.
Ancak
birçok
durumda
nitel
göstergeler
bir
konuya
dair
nicel
olarak
ölçülemeyecek
bir
çok
boyutu
barındırdığından
en
iyi
seçenek
olabilir.
Nicel
ve
nitel
göstergeleri
birleştirmek
bu
nedenle
bir
konu
veya
ilgili
konu
kümesine
dair
en
kapsamlı
anlayışı
sunabilir.
3.
Seçilen
göstergeler
zaman
içinde
ne
kadar
karşılaştırılabilir?
Göstergeleri
seçerken
izlenmesi
gereken
önemli
prensiplerden
birisi
şu
bakımlardan
istikrarlı
olmalıdır:
(1)
her
seferinde
aynı
yöntemleri
�� veya
veriyi
kullanarak
göstergeleri
ölçmek
mümkün
olmalı
ve
(2)
her
ölçüldüklerinde
göstergeler
aynı
biçimde
var
olmalı
ve
fonksiyonları
aynı
olmalıdır.
Tersinden
görüntü
değiştirebilecek
veya
kolayca
değiştirilebilecek
olgular
bir
göstergeyi
takip
ederken
değişimin
yanlış
yorumlanmasına
neden
olabilir
(ör.
farklı
silahların
dolaşımda
olduğu
ve
toplana
silahların
yerini
aldığı
gerçeğini
kaçırırsanız
toplanan
silah
sayısında
değişim
olumlu
bir
eğilim
olarak
yanlış
yorumlayabilirsiniz).
4.
Seçilmiş
göstergeleri
kullanarak
neleri
tanımlamayı
umabiliriz
ve
hangi
zaman
aralığında
ölçülmeliler?
Göstergeleri
seçerken
bazı
göstergeler
daha
hızlı
değişirken
diğerlerinin
daha
yavaş
değiştiğini
anlamak
önemlidir.
Salgın
ve
şiddet
kaynaklı
ölümler
potansiyel
olarak
hızlı
değişen
göstergelerken
çocuk
ölümlerinin
altta
yatan
nedeni
ve
sosyo-‐
ekonomik
koşullar
yavaş
değişen
göstergelerdir.
Algı
göstergeleri
belirli
bir
politikacının
popülerliği
ile
ilgiliyse
hızlı
değişirken
genel
olarak
politikacılara
güvenle
ilgiliyse
daha
yavaş
değişirler.