Kızılay’da eylem başlattı. Sayıları artan ve farklı kesimlerden dayanışma gören
işçilerden yedisi, 3 Aralık’ta polis tarafından gözaltına alındı. Gözaltından
çıktıktan sonra eylemi devam ettirmek isteyen işçiler, benzer bir müdahale ile
plastik mermi ve göz yaşartıcı gaz kullanılarak engellendi. Gözaltı işlemleri
sonraki günlerde yapılan eylemlerde de devam etti.
KESK’in, Temmuz 2019’da kamu toplu sözleşme görüşmeleri öncesi
başlattığı kampanya kapsamında, çeşitli kentlerden Ankara’ya doğru yola
çıkan temsilcilerin açıklama ve yürüyüşlerine engel olundu. 1 Ağustos
2019’da, konfederasyonun merkez yöneticileri, çeşitli düzeyde temsilcileri
ile dayanışmaya gelen milletvekili ve parti temsilcilerinden oluşan kitle,
toplu görüşmelerin yapılacağı Bakanlığa doğru yürümek istediklerinde,
polis tarafından gaz bombası ve copla engellendi. Bu sırada birçok sendika
yöneticisi yaralandı ve bazıları gözaltına alındı.20
Maaşlarını alamadıkları, bazı arkadaşlarının hakları ödenmeden işten
çıkarıldığı gerekçesiyle, tanınmış bir tatlı mağazası zinciri olan Özsüt’ün
çalışanları, 2019 Temmuz ayının başından itibaren Kadıköy şubesi önünde
oturma eylemi başlattı. Polis, eylemin 24. gününde çalışanlara sert bir şekilde
müdahale etti ve 22 kişiyi gözaltına aldı. Kadıköy’deki karakolda tutulan
çalışanlar, gece saatlerinde Vatan Caddesi’nde bulunan İstanbul Emniyet
Müdürlüğü’ne götürüldü. Burada ifadelerinin alınmasının ardından tamamı
serbest bırakıldı.21
OHAL sonrası dönemde, Eylül 2018’de gerçekleşen ancak tümüyle OHAL’in
olağanüstü ortamı oluşturularak engellenen 3. (İstanbul) havalimanı inşaatı
işçilerinin büyük eylemi ise aşağıda ayrı bir bölüm olarak sunulmuştur.
İşçiler İçin Fiili OHAL’in Çarpıcı Bir Örneği: İstanbul Havalimanı (3.
Havalimanı) İnşaatı
İstanbul’un kuzeyinde, 2013 yılında inşa edilmeye başlanan yeni havalimanında
çalışan işçilerin yaşadığı sorunlar, bekleneceği üzere, daha önce ana akım
medyanın gündeminde yer almamıştı. Muhalif yayınlar ve web sitelerinde işçiler,
20 http://www.kesk.org.tr/2019/08/01/tis-gorusmeleri-kamu-emekcilerine-saldiriyla-baslamistir/ (erişim: 26.08.2019)
21 https://bianet.org/bianet/emek/210854-ozsut-calisanlari-anlatti-darp-edildik-iskence-gorduk
34
OH A L REJİMİNDE İŞÇİLERİN KOLLEK TİF H A K L A RI
AV R U PA K Ö K E N L I / İ L I Ş K I L I İ Ş L E T M E L E R D E S E N D I K A L Ö R G Ü T L E N M E H A K L A R I
Kaynak: Belirsiz
yetersiz barınma koşulları, ağır iş yükü, maaş ödenmemesi, yetersiz - (2018 - Üçüncü
havalimanı işçileri
iş güvenliği dolayısıyla meydana gelen iş kazaları ve ölümleri
protestosu)
konularında durumun vahametini dile getirip çeşitli dönemlerde
yürüyüşler de yaparak sorunlarına çözüm aradı. Havalimanı açılışının, 29 Ekim
Cumhuriyet Bayramı’na yetiştirilmesi zorlaması, muhtemelen şantiyedeki
koşulları daha da katlanılmaz kıldı ve yaşanan bir servis kazasındaki
yaralanmalar bardağı taşıran son damla oldu. 14 Eylül 2018 günü gerçekleşen
kaza sonrasında, 20 binden fazla işçi, şantiyede iş bırakarak protesto eylemi
başlattı ve temsilcileri aracılığı ile 17 maddelik taleplerini işverenlere iletti.
14 Eylül 2018 günü şantiyede üretim tamamen dururken 15-16 Eylül 2018’de
güvenlik güçlerinin zorlamasıyla çalışmaya gönderilen işçiler olmasına
rağmen, üretim yapılamadı. 17 Eylül 2018 Pazartesi gününe kadar işe devam
edilmedi.
Havalimanı inşaatını üstlenen konsorsiyum İGA’nın CEO’su, ilçe Kaymakamı ve
ilçe Jandarma Komutanı’nın katıldığı toplantıda, talepler haklı bulunmasına
rağmen işçilerin hemen işbaşı yapması istendi, sorunların zaman içerisinde
çözüleceği vaat edildi. İşçilerin eylemi, yasa ve hukuk dışı şiddet uygulanarak
bastırıldı. Siyasi iktidardan gelen talimatla gece saat 02.00 sularında yapılan
operasyonla yatakhanelerin kapıları, güvenlik güçleri tarafından kırıldı
ve 2700’ün üstünde işçi, şiddet görerek ve darp edilerek gözaltına alındı.
Gözaltında kaldıkları süreçte işçiler, avukat ve yakınları ile görüştürülmedi
ve bir kısmı tutuklandı. İnşaat-İş Sendikası’nın 4 yöneticisi ile 20 işçi 84 gün,
daha sonra tutuklanan 3 işçi 78 gün, ardından tutuklanan 4 işçi 70 gün, bir
T Ü R K I Y E ’ D E K I E M E K H A K İ H L A L L E R I TA B L O S U
35