TÜRKIYE’DEKI EMEK
HAK İHLALLERI TABLOSU
OHAL Dönemi ve Sonuçları10
20 Temmuz 2016 ile 19 Temmuz 2018 tarihleri arasında geçerli olan resmi
OHAL uygulaması, çalışma hayatında da ağır sonuçlar ortaya çıkarmıştır.
OHAL uygulamasının en vahim sonuçlarından biri çalışma hakkının, kamu
görevlileri ve işçilerin iş güvencelerinin ortadan kaldırılması, sendikal hakların
ve işçilerin diğer toplu haklarının kullanımının sınırlanması olmuştur.
Kaynak: KESK -
31 Aralık 2020 tarihi
(OHAL ve ihraçlar
itibarıyla kendisine
üzerine KESK
ulaşan yaklaşık 126
eylemi)
bin başvurunun 112
binini sonuçlandırmış, bunların 99 binini
reddetmiştir.12 Komisyon, en temelde
Venedik Komisyonu tarafından tariflenen
makul yargılama süresi, erişilebilirlik,
bağımsızlık ve tarafsızlık ilkelerini13
12 https://ohalkomisyonu.tccb.gov.tr/#collapse-49 (erişim tarihi
01.09.2020)
13 https://www.venice.coe.int/webforms/documents/default.
aspx?pdffile=CDL-AD(2016)037-e
OHAL döneminde en yaygın ve kapsamlı olarak ihlal edilen hak, çalışma
hakkıdır. 125 binden fazla11 kamu görevlisi somut bir delile dayanmadan,
savunma hakkı tanınmadan ve adil yargılanma yolları tıkanarak kamu
görevinden çıkarılmış, sadece kamu görevinden çıkarılmakla kalınmamış,
ihraç edilenler damgalanmış, suçlu ilan edilmiş, emekli ikramiyelerinden
mahrum bırakılanlar olmuş, pek çoğunun özel sektörde de iş bulmasını
engelleyici uygulamalar söz konusu olmuştur. Ayrıca ihraç edilenlerin
pasaportlarına el konularak seyahat özgürlükleri ve bir başka ülkede çalışma
hakları da ortadan kaldırılmıştır.
Kaynak: Sivil Sayfalar (OHAL ve ihraçlar üzerine KESK eylemi)
KHK’larla uygulamaya geçirilen OHAL işlemlerinin incelenmesi ve hukuki
değerlendirme sağlanması için, 2017 yılında özerk bir kurum olarak görev
alması amacıyla OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kurulmuştur. Komisyon,
10 Bu bölümdeki veriler şu kaynaklardan yararlanarak hazırlanmıştır:
1) “Olağanüstü Hal ve Çalışma Yaşamı: OHAL Emeğe Zararlıdır” başlıklı DİSK-AR raporu (20 Temmuz 2017) [http://
disk.org.tr/wp-content/uploads/2017/07/OHAL-ve-C%CC%A7al%C4%B1s%CC%A7ma-Hayat%C4%B1-DISK-RAPOR-27Temmuz-2017.pdf] (erişim 26.08.2019)
2) Eşit Haklar İzleme Derneği “Toplantı ve Gösteri Hakkı İzleme Raporu-2017” [https://www.esithaklar.org/wp-content/uploads/2019/06/Toplanti_Gosteri_Hakki_2017.pdf] (erişim: 26.08.2019)
3) Evrensel gazetesi arşiv taraması [evrensel.net]
4) Emek Çalışmaları Topluluğu “İşçi Sınıfı Eylemleri Raporu-2017” [https://emekcalisma.files.wordpress.com/2018/10/
isci_sinifi_eylemleri_raporu_2017.pdf] (erişim: 26.08.2019)
11 Rakam şu kaynakta yer almaktadır: CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Malatya Milletvekili Veli Ağbaba’nın hazırladığı “OHAL’de Geçen 2 Yıl/ Sivil Darbenin Ağır Bilançosu” raporu [https://chp.azureedge.net/0742807ea67b4019a2980ff8154
0e145.pdf] (erişim: 26.08.2019)
24
OH A L REJİMİNDE İŞÇİLERİN KOLLEK TİF H A K L A RI
AV R U PA K Ö K E N L I / İ L I Ş K I L I İ Ş L E T M E L E R D E S E N D I K A L Ö R G Ü T L E N M E H A K L A R I
T Ü R K I Y E ’ D E K I E M E K H A K İ H L A L L E R I TA B L O S U
25