Uluslararası Ayrımcılık Konferansı
yasalardan üstün olmasını zorunlu tutar. Uluslararası insan hakları
standartlarının temeli, ayrımcılık yapmama ilkesidir ki bu ilkeye saygı,
güvence altına alınan hakların kullanılması için esastır. Taraf devletlerin
ayrımcılık yapmama yükümlülüğü, ayrımcılığın kendi başına bir insan
hakkı ihlali olarak kabul edildiği 12. Protokol'ün AİHS’te yürürlüğe
girmesiyle daha da güçlendirilmiştir. BiH, 2009 yılında ayrımcılığın önlenmesi için ulusal bir mekanizmanın oluşturulması amacıyla Ayrımcılık Yasağı Kanunu’nu kabul etti. Bu kanun, ayrımcılıktan korunmanın
sağlanması için esas kurum olan BiH İnsan Hakları Ombudsmanlığını oluşturmuştur. 2016’da Ayrımcılık Yasağı Kanunu’nda yapılan değişiklikler, konusu ayrımcılık olan bir dava söz konusu olduğunda ve
ombudsmanların bu konuda bir tavsiye sunması halinde, mahkemenin
ombudsmanların tavsiyelerini değerlendirmesini zorunlu kılarak, ombudsmanlığa geniş bir yetki vermiştir.
Bu durum, BM sözleşme temelli organlarının tavsiye ve görüşleri, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ve diğer ulusal/uluslararası tüm insan hakları mekanizmaları tarafından da doğrulanmıştır. Ayrımcılığı kendi başına bir insan hakkı ihlali olarak tanımlayan
12. Protokol’ün uygulanmasına ilişkin ilk Avrupa Mahkemesi kararı,
BiH’e karşı verilmiştir.6 Sejdic ve Finci kararında tanınan ayrımcılık
sebebi aynı zamanda BiH Anayasası’nda da bulunmaktadır. Anayasanın önsözü, tüm kurucu halkların (Boşnaklar, Hırvatlar, Sırplar) insan haklarını, topluluk olarak, garanti altına alır. Aynı zamanda, BiH
Anayasası’nın 2. maddesi, ulusal mevzuatın uluslararası standartlara
uygun olmaması halinde tüm uluslararası standartların doğrudan uygulanacağını belirtmektedir. Uluslararası insan hakları standartlarının
insan haklarını topluluklar için değil, bireyler için güvence altına alınmasını sağladığı göz önünde bulundurulduğunda, anayasanın önsözü
ve 2. maddesi arasında bir çelişki olduğu görülmektedir. BiH Anayasası, etnik topluluklara birincil bir rol bahşederek, bu etnik topluluklara
mensup olmayan insanların haklarından yararlanmalarını engellenmektedir.
6 Sejdić ve Finci v. Bosna Hersek (27996/06 and 34836/06)
200