İnsan Hakları Mahkemesinin İçtihatlarında Ayrımcılık Yasağı muştur. Bir süre sonra kazandığı bir meslek sınavından sonra bu mahkûmiyetine atıfla göreve alınmamıştır. Görüntüde nötr olan bu muamele, aslında başvurucunun vicdani kanaatlerinden ötürü ortaya çıkan dezavantajlı durumunu göz ardı etmiştir. Vicdani retten bahsetmişken bir karar da İsviçre’ye karşı olarak ifade edilebilir. Buradaki vaka da vicdani ret ile değil, askerlikle ilgilidir. Başvuru vicdani retçi değil, diyabet hastası olduğu için askerliğini farklı bir yerde yapmak istiyor, fakat bunun mümkün olmadığı söyleniyor. Bu özel durumunun dikkate alınmaması, görüntüde nötr olan bir uygulama yoluyla ayrımcılık sonucu üretmiştir. Bir diğer ayrımcılık biçimi de “dolayısıyla ayrımcılık” diye ifade edebileceğimiz kategoridir. İngilizce buna “discrimination by association” deniyor. Adalet Divanı içtihatlarında daha yaygın ele alınıyor bu kategori. Burada doğrudan veya dolaylı olarak kişinin kendi özelliğine dönük ayrımcılık yok. Kişiden ayrı düşünülemeyecek, ona birliktelik eden bir öğenin yeterince dikkate alınmaması söz konusu. Doğrudan bir ayrımcılık yok veya demin söylediğim tarzda kişiye yönelik bir dolaylı ayrımcılık yok ama kişiyle birleşik ya da kişiyle birlikte hareket eden bir başka kişinin durumundan kaynaklı ayrımcılığa uğraması söz konusu. Özellikle engelliler ile ilgili olarak gündeme gelir bu. Mesela bir kadının engelli çocuğu var, bundan dolayı da herkes gibi öğle yemek saatlerinden erken saate gelemiyor, çünkü çocuğunu yemeğe götürmesi ve getirmesi gerekiyor, biraz geç kalıyor. Bu geç kalma karşısında ona sanki böyle bir şey yokmuşçasına muamele ediliyor, işe geç gelmesi yaptırıma neden oluyor. İşte burada engelli çocuğu dolayısıyla kadına ayrımcılık yapılmış oluyor. Bir diğer ayrımcılık biçimi “taciz” diye ifade edilebilir. Taciz de insan hakları hukukunda ayrı bir biçim olarak, ayrı bir başlık olarak kavranıyor. Burada bazen kişi cinsel tacize uğrayabileceği gibi, kişiye yönelik, bazen psikolojik taciz de söz konusu olabilir. Ya da mesela LGBT bireyin çalışma yaşantısında arkasından gülünmesi veya konuşma tarzıyla dalga geçilmesi, bazı mimikler vb. yoluyla da olabilir. Veya kişinin kilosu, engellilik durumu ile ilgili olabilir. Sözel, ima yoluyla vs. buna benzer taciz biçimleri söz konusu olabilir. Bu da ayrımcılığın ayrı bir biçimi olarak tarif ediliyor. Bir diğeri, “mağdurlaştırma” kavramı, önemli bir kavramdır. Ayrımcılık mağdurlarının veya son dönemdeki yeni terminoloji ile ha219