DEVLET OKULLARINDA DİNLER VE İNANÇLAR HAKKINDA ÖĞRETİME İLİŞKİN TOLEDO KILAVUZ İLKELERİ
Toplumun giderek küreselleşen yapısı ve AGİT üyesi Devletlerdeki toplumsal çeşitliliğin artacağı beklentisi göz önüne alındığında, gelecekteki dinler ve inançlar ve ilgili
konular hakkında ders verecek tüm öğretmenlerin kültürel ve dini çeşitlilik ile ilgili
önemli insan hakları meselelerini anlaması çok önemlidir. Ayrıca, dinler ve inançlar
hakkında öğretim genelde insan haklarına dayalı ve disiplinler arası olduğunda özellikle etkili olduğundan, bu, mevcut ve gelecekteki öğretmenlerin nasıl eğitileceğine ilişkin hususlara yön vermelidir62. AGİT üyesi Devletler için, öğretmen yetiştiren yüksek
okulların, üniversitelerin, yüksek öğrenim kurumlarının ve diğer kurumların, geleceğin
öğretmenlerini çoğulcu ve çok inançlı bir toplumda ve çeşitliliği yansıtan sınıflarda çalışmaya ne ölçüde hazırladıklarını değerlendirmek önemlidir.
Bazı AGİT üyesi Devletlerde öğretmenler, başlangıç eğitimlerinin ardından sürekli eğitim programlarına katılmamaktadır. Bu tür bir hizmet öncesi eğitimin kalitesi ne olursa
olsun, dinleri ve inançları öğreten öğretmenler için en yararlısı, eğitimlerini tamamladıktan sonra düzenli olarak sürekli destek ve eğitim almalarıdır. Dinler ve inançlar
hakkında öğretim üzerinde etkili olabilecek gelişmelerin dinamik doğası göz önüne
alındığında, bu alandaki yeni gelişmelerden haberdar olmak isteyen tüm öğretmenler
için daha ileri eğitim çok önemlidir. Hizmet öncesi ve hizmet içi eğitim kurumlarındaki
eğitmenler, dinler ve inançlar hakkında öğretim konusundaki eğitimi planlamak ve desteklemek için hükümetler arası örgütlerin ve bu alanda tanınmış STK'ların deneyim ve
materyallerinden yararlanmalıdır.
Avrupa ve Kuzey Amerika'daki okullarda, özellikle kent merkezlerinde, öğretmenlerin
ve öğrencilerin kültürel ve dini geçmişlerinin aynı olmadığı görülebilir. Öğretmenlik
mesleği ağırlıklı olarak çoğunluk kültüründen gelen ve inançları çoğunluğun bakış açılarını yansıtan öğretmenlerin alanıdır63.
Ne var ki, öğrenci toplulukları çok daha çeşitli hale gelmektedir. Yeterince temsil edilemeyen topluluklardan daha fazla bireyi öğretmenlik mesleğinde istihdam etmek için
politikalar ve mekanizmalar geliştirmek, sadece dinler ve inançlar hakkında öğretim için
değil, aynı zamanda genel olarak eğitim için de faydalı olabilir64. Öğretmenlik mesleğine
girdikten sonra, azınlık kökenli öğretmenlere daha ileri eğitim, kariyer gelişimi ve dinler
ve inançlar hakkında öğretimde iyi uygulama örneklerini gözlemleyebilecekleri uluslararası değişim programlarına katılma fırsatlarının eşit biçimde sunulması da önemlidir.
Bir önceki bölümdeki müfredat çerçevesini akılda tutarak, mevcut ve gelecekteki öğretmenler ideal olarak;
• insan hakları ve eleştirel düşünme çerçevesi içinde dinler ve inançlar hakkında ders
verebilmelidirler. Eleştirel düşünme, öğrencilerin birbirlerinin görüş ve fikirlerini
62 Bakınız, örneğin, Keast, a.g.e. not 19.
63 Thomas D. Snyder ve Charlene M. Hoffman, 2001 Eğitim İstatistikleri Özeti (Washington DC, Eğitim İstatistikleri Ulusal Merkezi, ABD Eğitim Bakanlığı, 2002).
64 Araştırmacı Sonia Nieto'nun durum hakkındaki görüşü şöyledir: "Daha çeşitli bir öğretmen eğitimi fakültesinin kullanılmasına
çok ciddi ihtiyaç vardır. Gerçek şu ki, daha çeşitli bir öğretmen eğitimi fakülteniz olduğunda, aynı zamanda çeşitli deneyimlere, bakış açılarına ve uzmanlığa sahip olursunuz ve bu herkes için ortama değer katar." Sonia Nieto, "Dayanışma, cesaret ve
kalp: öğretmen eğitimcilerinin yeni nesil öğretmenlerden öğrenebilecekleri", Kültürlerarası Eğitim, Cilt 17, No. 5, Aralık 2006,
s. 457-473.
47