Engelli hakları
!
insan haklarıdır
Türkiye, BMEHİS’i ve Engelli Hakları Komitesi’ne bireysel başvuruyu
düzenleyen Ek İhtiyari Protokolü imzalamış ve onaylamıştır. Yani Türkiye tüm hukuki mevzuatını (kanunlar, yönetmelikler, genelgeler vb.)
sözleşmeye uygun olarak düzenlemeyi kabul etmiştir. Bu düzenlemelere rağmen herhangi bir hak ihlaline uğrayan engelli kişi, eğer ihlalin
sonuçlarının ortadan kaldırılmasını Türkiye’deki mekanizmalar üzerinden sağlayamazsa Engelli Hakları Komitesi���ne başvuru yapabilecektir.
Mevzuatta engelli kişilerin haklarına ilişkin temel düzenlemeler Anayasa ve 5378 Sayılı Engelliler Hakkında Kanun’da yer almaktadır.
Anayasa
Anayasa’nın 10. maddesine göre: “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî
düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir”. Bu maddenin ek fıkrasına göre
ise engelliler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz.
Anayasa’nın 36. maddesi ile hak arama hürriyeti herkes için eşit şekilde tanınmaktadır. Madde’ye göre meşru araç ve yollardan faydalanmak suretiyle herkes yargı mercileri önünde davacı veya davalı
olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir. Mahkemeler de görev ve yetkileri içindeki davalara bakmaktan kaçınamaz.
Ayrıca, Anayasa’nın engellilerin haklarını koruyan ve uluslararası hukuki mekanizmalara başvuru yapabilmelerinin önünü açan
önemli bir diğer maddesi ise Madde 90’dır. Buna göre;
“…usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere
ilişkin milletlerarası anlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası anlaşma hükümleri esas alınır”.
6