IV. ODIHR Seçim Gözlemi ve Ulusal Azınlıklar
C. Ana Ekip İçin Rehber İlkeler
Seçim sürecinin tüm yönlerini izlemek ve raporlamak için görevlendirilen analizcilerin
de yer aldığı ana ekip seçim gözlem misyonlarında lider rolündedir. Ulusal azınlıkların
katılımı ile ilgili konuların yönetilmesinden ve izlenmesinden genel olarak misyon başkanı sorumlu olsa da, ana ekibin tüm üyeleri devam eden seçim gözlem görevleri sırasında
seçim paydaşlarından topladıkları bilgiler doğrultusunda ulusal azınlıkların katılımını
izleme sorumluluğu tüm misyon üyelerine aittir. Ulusal azınlıkların katılımı ile ilgili bulgulara, ara dönem raporları, ön bilgilendirme raporu ve sürecin iyileştirilmesine yönelik
tavsiyeler de içerebilen nihai rapor gibi düzenli raporlarda yer verilir.
Ulusal azınlıklarla ilgili konuların özellikle göze çarptığı ülkelerde ODIHR misyonda sadece bu konuyla ilgilenen bir ulusal azınlık analizcisi görevlendirebilir. Ulusal Azınlıklar
Yüksek Komiserliği’nin aktif olduğu ülkelerde, ulusal azınlıkların katılımını izlemek üzere
bu ofisten bir görevliyi misyonda görevlendirebilir. Misyon, Ulusal Azınlıklar Yüksek Komiserliği’nin uzmanlığından ve ülke deneyimlerinden yararlanmaktadır. Sadece bu konu
üzerine çalışan bir analizcinin olması sayesinde seçim gözlem misyonu, ulusal azınlıkların
katılımını daha derinlemesine inceleyebilmekte ve sivil toplum örgütleriyle ulusal azınlık
gruplarının diğer temsilcileriyle olan temaslarını artırabilmektedir. Bir ulusal azınlık analizcisinin olmaması halinde, ana ekipten bir kişi –genellikle siyasi uzman- ulusal azınlıklar
için odak kişisi olarak görevlendirilecek ve ulusal azınlıkların katılımının izlenmesinde lider
konumda olacak ve diğer ekip üyeleriyle belli konularda koordinasyonu sağlayacaktır.
Aşağıda ulusal azınlıkların katılımının etkili bir şekilde izlenmesi için ana ekip üyelerinin
yerine getirmesi gereken birtakım temel görevler yer almaktadır.
1. Durumla ilgili Genel Tablonun Çıkarılması
Misyonun ilk haftasında, ulusal azınlıklardan sorumlu analizci veya odak kişisi ev sahibi
ülkedeki ulusal azınlıkların durumu ile ilgili, tüm misyon üyeleri için bir arka plan bilgisi
niteliğinde genel bir özet çıkarmalıdır. Bu özette aşağıdaki konulara yer verilmelidir:
Ülkedeki mevcut tüm ulusal azınlık gruplarının bir listesi ve nüfus sayımına
veya başka yakın tarihli ve güvenilir kaynaklara göre yaklaşık nüfusları;76
Ulusal azınlıkların geleneksel olarak veya önemli sayılarda yaşadığı coğrafi bölgelerin tespit edilmesi;
İlgili insan hakları sorunları da dahil olmak üzere, toplumda ulusal azınlıkların
durumu ile ilgili arka plan bilgisi;
Ulusal azınlık gruplarını veya bu grupların menfaatlerini temsil eden her türlü
siyasi parti, aday veya STÖ ile ilgili bilgi; ve
İhtiyaç belirleme misyonunun, yasal çerçeve incelemesinin ve geçmişte yayımlanan seçim gözlem misyonu raporlarının gündeme getirdiği temel konular.
Bu özet ana ekiplerin ulusal azınlıkların katılımını izleme konusunda bir başlangıç noktasıdır
ve hem kısa dönem hem de uzun dönem uzmanlar için brifing materyali işlevini görmektedir.
76 Nüfus sayım rakamları, özellikle Romanlar başta olmak üzere, azınlıkların nüfusunu her zaman yansıtmadığı için, bu rakamların yanı sıra uzmanlar başka tahminleri de dikkate almalıdır.
41