Ulusal Azınlıkların Seçim Süreçlerine Katılımını Teşvik Etme ve İzleme üzerine El Kitabı 2. Temel İstatistiksel Verilerin Toplanması Her seçim gözlem misyonu, ulusal azınlıkların katılımı ile ilgili misyon raporuna dahil edilecek nicel veriler toplamalıdır. Nicel veriler bir ülkedeki ulusal azınlıkların katılımı ile ilgili tek başına kapsamlı bir tablo sunmasa da, temsil konusu başta olmak üzere olumlu ve olumsuz trendlerin takip edilmesi için faydalı bir ölçme aracı olarak kullanılabilir. Bu veriler aynı zamanda ulusal azınlıkların temsilini artırmayı hedefleyen tedbirlerin tavsiye edilmesi için de kullanılabilir. Ulusal azınlık uzmanı veya odak kişisi mümkünse aşağıdaki temel bilgileri toplamalıdır: Görevi sonlanmak üzere olan parlamentoda yer alan ve kendisini ulusal azınlık olarak beyan eden temsilcilerin sayısı ve bu kişilerin ulusal azınlık partilerini mi, yoksa başka siyasi partileri mi temsil ettiği; Kendisini ulusal azınlık olarak beyan eden ve kabinede bakan olarak görev yapan veya başka bir üst düzey görevde bulunan temsilcilerin sayısı; Yerel meclislerdeki ulusal azınlık temsilcilerinin sayısı; Siyasi parti listelerinde yer alan ve kendisini ulusal azınlık olarak beyan eden adayların sayısı ve oranı; Kendisini ulusal azınlık olarak beyan eden ve çeşitli kademelerdeki seçim kurullarında görev alan temsilcilerin sayısı ve oranı. Seçmen olarak kayıtlı ulusal azınlıkların oranıyla ilgili her türlü hassas kişisel verinin korunması gerekmektedir.77 3. Temel Paydaşların Belirlenmesi ve Bu Kişilerle Görüşülmesi Seçim değerlendirme misyonunun erken aşamalarında ana ekibin üyeleri ulusal azınlıkların katılımıyla ilgili belli başlı konuları incelemek üzere hangi kurum ve kişilerle görüşülmesinin önemli olduğunu tespit etmelidir. Bu muhataplardan bazıları ulusal azınlık örgütlerini temsil ederken, başka muhataplar ulusal azınlıkları etkileyen, seçmen kütüklerinin oluşturulması veya seçim bölgelerinin belirlenmesi gibi birtakım süreçlerin uygulanmasından sorumlu devlet görevlileri olabilirler. Bazı konuların ana ekibin birden fazla üyesinin ortak sorumluluğu olduğu bilinciyle hareket eden uzmanlar toplantıların planlanmasını yakından koordine etmelidir. 4. Seçmen Kayıtlarının Analiz Edilmesi Seçim uzmanı veya seçmen kütükleri uzmanı, seçmen kayıt süreçlerini ve seçmen listelerinin oluşturulması süreçlerini analiz ederek ulusal azınlıkların seçmen olarak kaydolma aşamasında veya seçmen listelerinde yer alma konusunda herhangi bir engelle karşılaşıp karşılaşmadığını tespit etmelidir.78 Bu tür sorunlar, daha genel bir sorun olan yurttaşlık hakkının verilmesi ile ilgili olabilir. Yurttaşlıkla ilgili sorunlar genel olarak seçim gözleminin kapsamı dışında kaldığı halde, seçmenlerin oy vermeye elverişliliği ve kaydı bağlamında değerlendirilmelidir. Çoğu ülkede, seçmen listeleri seçimlerden önce kamuoyunun incelemesi için askıya çıkarılmaktadır. 77 Bu konuyla ilgili bir başka sorun, seçmen listelerine bir kimsenin etnik kökenini veya dinini yazmak iyi uygulama sayılmayabileceğinden ve hassas kişisel verilerin korunması ile ilgili uluslararası standartlara aykırılık teşkil edebileceğinden ulusal azınlıklar için seçmen kütükleri bilgilerinin mevcut olmamasıdır. Ancak, kamuoyu yoklamaları veya uzman değerlendirmeleri gibi başka veriler mevcut olabilir. 78 Daha ayrıntılı bilgi için bkz. Seçmen Kütüklerinin Gözlemlenmesi için El Kitabı (Varşova; ODIHR, 2011) <http://www.osce.org/odihr/elections/92058>. 42