I. Ulusal Azınlıkların Seçim Süreçlerine Katılımı üzerine AGİT Taahhütleri ve Diğer Uygulanabilir Uluslararası ve Bölgesel Standartlar A. Giriş Ulusal azınlıkların bir toplumun işleyişine çeşitli yönleriyle katılımı toplumun entegrasyonu4 ve çatışmaların önlenmesi5 için önemli bir faktördür. Ulusal azınlıkların kamusal hayata etkin katılım ihtiyacı çeşitli uluslararası insan hakları standartlarıyla da tanınmıştır. Ulusal azınlık mensuplarının seçim süreçlerine etkin katılım haklarının hukuki evrimini tetikleyen biri uluslararası hukuka diğeri uluslararası ilişkilere dayanan iki gelişme vardır: (1)seçimlerde yer alma hakkının doğuşu ve (2) ulusal azınlıkların kamu işlerine ve sosyal ve ekonomik hayata katılım haklarının tanınması. Ulusal azınlıkların seçimlere katılımını harekete geçirmek için devletler seçim kanunlarına yasal hükümler eklemeyi düşünmeli ve gerekirse seçilmiş yapılarda azınlık temsilini arttırmak için gerekli düzenlemeleri yapmalıdır. Siyasi partiler de ulusal azınlık mensuplarının kamu işlerine katılımını harekete geçirmek konusunda önemli bir rol oynayabilirler. Siyasi partilerin aday seçimlerini ulusal azınlık mensuplarının katılımına olanak tanıyacak ve arttıracak şekilde demokratik süreçlere dayanarak yapmaları çok önemlidir6. 4 Entegrasyon ve çatışma önleme arasındaki bağlantı için genel olarak Ljubljana Rehber İlkeleri��ne bakınız. Ljubljana Rehber İlkeleri’ne göre entegrasyon şöyle tanımlanmıştır: “çok çeşitli bir toplumun tüm üyelerinin ekonomik, politik, sosyal ve kültürel yaşama etkin katılımını sağlayacak ve ulusal ve yerel düzeyde paylaşılan içerici bir ait olma hissiyatını besleyecek karşılıklı ilişkilenmenin dinamik ve çok aktörlü bir sürecidir.” 5 Hukuk Aracılığıyla Demokrasi Avrupa Komisyonu (Venedik Komisyonu), “Seçim Hukuku ve Ulusal Azınlıklar Üzerine Çalışma”, CDL-INF (2000)4 (Strasburg: 25 Ocak 2000), s.2. 6 Bakınız, Ulusal Azınlıkların Korunması Üzerine Çerçeve Antlaşma (ACFC) hakkında Avrupa Konseyi Danışma Komitesi, Ulusal Azınlık Mensubu Kişilerin Kültürel, Sosyal ve Ekonomik Hayata Etkin Katılımları Üzerine Yorum (Etkin Katılım Üzerine Yorum), 27 Şubat 2008’de kabul edildi, ACFC/31DOC (2008) 001, parag. 78 9