Çocukluğa Yönelik Ayrımcılık
Dr. Aylin Dikmen Özarslan
Ayrımcılık, Türkiye’de Ayrımcılık Algısı çalışması, Birleşmiş Milletler
Genel Sekreterliği’nin 1949 tarihli Ayrımcılığın Başlıca Türleri ve Nedenleri başlıklı raporunun ayrımcılık konusunda temel kurucu bir metin
olduğuna işaret ediyor (Özatalay vd., 2018: 6). Söz konusu metindeki tanıma göre ayrımcılık, belirli bir toplumsal kategorinin üyeleri için, haklarından ve toplumsal avantajlardan yararlanmalarını engelleyerek, onlara belirli sorumluluklar yükleyerek eşitsiz ve olumsuz bir işleyişe yol
açmaktır. Başka bir toplumsal kategorinin üyelerine ayrıcalıklar vererek
bu imtiyazlı kategorilere dahil olanlar ile diğerleri arasında eşitsizlikler
yaratmak da ayrımcılık olarak tanımlanır. Raporda ırk, renk, cinsiyet,
etnik köken, kültürel çevre, dil, din, siyasi veya diğer görüşler, ulusal
veya sosyal köken, mülkiyet, doğum, kast ve sosyal statü en sık ayrımcılık nedeni olan kategoriler olarak sıralanmakta (UN, 1949: 10), fakat
yaşa dayalı ayrımcılıktan söz edilmemektedir. Oysa bugün yaş önemli
bir ayrımcılık kategorisi olarak karşımızda durur.
Yaş, insanlara farklı davranmak için yaygın ve kabul gören bir nedendir. Bununla birlikte yaşa dayalı ayrımcılık dendiğinde çoğunlukla yaşlı
bireylerin maruz kaldığı olumsuzluk ve eşitsizlikler akla gelir. Çocukların
da ayrımcılığa uğradığına ilişkin bir farkındalıktan söz etmek olası görünmemektedir. Diğer bir deyişle, çocuklara yönelik ayrımcılığın ihmal edi153