II. ULUSLARARASI AYRIMCILIK KONFERANSI
gösteren kanıtlar ne Frontex ne de ulusal yetkililer tarafından araştırılmıştır. Der Spiegel’in (Christides vd. 2020a) araştırmasının ifşa edilmesinin ardından bir iç soruşturma başlatılmıştır, ancak bu soruşturmanın
sorumluluğu Ege’deki geri itmeler ve bunların yasal sonuçlarıyla sınırlı
görünmektedir. İcra direktörünün soruşturmayı yürüten yönetim kurulunun alt grubuna verdiği yanıtlar, temel haklar sorumlusunun Meriç’i
ziyaret edeceğini öne sürerken, soruşturmanın Yunanistan-Türkiye kara
sınırındaki geri itmeleri dikkate alacağına dair hiçbir kanıt yoktur. Yine
de aynı yanıt Frontex görevlilerinin geri itmelere katılımının göz ardı
edilemeyeceğini de ortaya koymuştur (Frontex 2020b). Ekipleri ve mal
varlığı potansiyel olarak hem Meriç hem de Ege’de geri itme olaylarına
karışan Almanya İçişleri Bakanlığı (bkz. Christides, 2020a) da herhangi bir sorumluluğu reddetmiştir (Hoffman 2020). Operasyonların askıya
alınması veya başlatılmaması, özellikle Frontex’in kapsamlı ve önemli
temel hak ihlallerinin olduğu operasyonel bağlamları ele almasına izin
vermek için yasal çerçevede (Madde 46, paragraf 4, 5) verilen bir yetkidir.
Dahası Frontex yönetimi, Frontex Danışma Forumu ve temel haklar
görevlisi tarafından defalarca gündeme getirildiğinden ve dahili Frontex
belgelerinde belgelendiğinden beri, Meriç’teki temel haklar meselelerinden, özellikle de geri itmelerden, birkaç yıldır haberdardı. FRO iki
kez icra direktörünün bölgedeki operasyonları –biri Meriç’teki görevden sonra ve bir kez de 2020’de RBI’nin başlatılmasından hemen sonra–
ciddi temel ihlallerle ilgili endişeler nedeniyle askıya almasını tavsiye
etmiştir. Evros’ta şiddet içeren geri itme uygulaması eylem için yeterli
neden sunacak olsa da, Mart 2020’de Yunan hükümetinin tepkisinin –
iltica başvurularına erişimin bir ay süreyle askıya alınması da dahil olmak üzere– temel hakların ihlal edildiği belirgin bir bağlam oluşturduğu
daha da açıktır. Bu konular temel haklar yetkilisi tarafından açıkça ele
alınırken, icra direktörü ve yönetim kurulu, yine de RBI Evros 2020’yi
başlatmaya karar vermiştir.
Öte yandan bir kurum olarak Frontex’i bu başarısızlıklardan sorumlu tutmak doğru değildir. Frontex, yasal çerçevesine göre Avrupa Parlamentosu’na ve Konsey’e karşı sorumlu olmakla birlikte, bu kurumların
hesap verebilirlik başarısızlıklarını ele almak için nasıl ve ne ölçüde hareket edebileceği Avrupa Birliği’ndeki kurumların anayasası tarafından
144