1. Seçme Özgürlüğü
İçerik
Gösterge
Yurtdışındaki vatandaşların, bulundukları ülkede oy
kullanmaları ve bunun için gerekli tüm altyapının sağlanması gereklidir.
-Yurtdışında yaşayan vatandaşların, bulundukları ülkede oy kullanmalarını sağlamaya yönelik imkânların
yaratılmaması,
-Yurtdışında yaşayan vatandaşların, sadece havaalanı
ve sınır kapılarında kurulan sandıklarda oy kullanmak
zorunda bırakılmaları,
-Oy pusulalarındaki yazıların ve amblemlerin görünebilir
ve seçilebilir olmaması,
-Oy kullanma mekânlarının bir kısmının ışık açısından
yeterli açıklıkta ve gizliliği koruyacak şekilde olmaması,
- Oy kullanma hakkıyla ilgili bilgi ve materyallerin ülkede
yaşayan azınlık dillerinde mevcut olmaması (seçmen kütüklerine kayıt, oy kullanma prosedürü)
-Oy kullanma hakkıyla ilgili bilgi ve materyallerin okumayazma bilmeyen seçmenler için görsel olarak üretilmemesi
(seçmen kütüklerine kayıt, oy kullanma prosedürü)
Oy kullanmanın usulleri ve koşulları bu özgürlüğün
tam olarak kullanımını sağlamaya yönelik olmalıdır.
Devlet bu konudaki yasal, idari vs. tedbirleri almakla
yükümlüdür.
-Engelli, hasta ve yaşlıların oy kullanacakları yerlerin bu
durumları gözetilmeden belirlenmesi,
-Engelli, hasta ve yaşlıların oy kullanacakları yerlere
getirilip-götürülmelerini sağlayacak bir yasal düzenlemenin olmaması,
-Oy kullanma hakkıyla ilgili işaret dilinde bilgilendirme
yapılmaması,
(seçmen kütüklerine kayıt, oy kullanma prosedürü)
-Oy pusulalarının görme engelliler için uygun olmaması,
Seçme özgürlüğünü sağlamada devlet, engellilere,
hastalara, yaşlılara, okuma-yazma bilmeyen ve farklı
anadili kullananlara yönelik pozitif yükümlülüğünü
yerine getirmelidir.
-Seçmenin oy kullanacağı kabinlerin gizliliği sağlayacak
şekilde olmaması,
-Oy kullanma esnasında gizliliği ihlal edecek şekilde çok
sayıda insanın oy kullanma mekânında bulunması,
-Oy kullanımının (oy kullanma dışındaki tüm işlemlerin) ve sayımının, hazır bulunan kamu görevlileri ile tüm
adayların ve bağımsız gözlemcilerin rahatça görebileceği şekilde yapılmaması,
Seçimler kapalı oy, açık sayım ilkesine göre yapılmalıdır.
-Seçmen iradesinin sonuçlara yansımasını engelleyen
%10 ülke barajının varlığı,
-Barajın varlığının seçmen tercihlerini etkilemesi,
-Barajı aşamama nedeni ile seçmenin tercih ettiği partinin parlamentoda temsil edilememesi,
Seçme özgürlüğüne doğrudan bir müdahale olan seçim barajı, demokratik bir toplumun varlığı için kabul
edilebilir makul bir oranda olmalıdır.
Belirlenen seçim barajı oranı bir grup lehine ya da
aleyhine sonuç doğurmamalıdır.
53