Giriş Adli İstatistikler Gösterileri düzenleyenler ve katılan2911 SAYILI KANUN ŞÜPHELİ SAYISININ TÜM ŞÜPHELİLER İÇİNDEKİ ORANI lar hakkında sıklıkla yasal işlem yapılması olağanlaşmış bir uygulama olarak karşımıza çıkmaktadır. Adalet Bakanlığı verilerine göre TGYK şüpheli sayısının ceza hükmü taşıyan özel kanunlar şüpheli toplamı içindeki oranındaki son 5 yıldaki artış dikkat çekicidir. 2011 yılında %2,6 olan toplam şüpheliler içindeki oran 20132015 yılları arasında %6’nın üzerine çıkmıştır. Adalet Bakanlığı’nın Cumhuriyet Başsavcılıklarında ceza hükmü taşıyan özel kanunlar uyarınca sonuçlanan soruşturmalardaki şüpheliler hakkında verilen kararlara ilişkin verilerine göre son beş yılda toplam 116.804 kişi hakkında 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Kanunu’na muhalefetten yasal işlem yapılmıştır. Hakkında yasal işlem başlatılan 34.497 kişi (yaklaşık %30) hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmiştir. Verilere göre 2011 yılında şüphelilerin %28,2’si, 2012 yılında %32’si, 2013 yılında ise %28,9’u, 2014 yılında %34,3’ü 2015 yılında ise %25,4’ü hakkında kovuşturmaya yer olmadığına kararı verilmiştir. Tablodaki dikkat çekici veri ise 2015 yılında savcılıklarca verilen “soruşturmaya gerek olmadığı” kararları oranında azalma ve “kamu davası açılması” kararları oranındaki artıştır. *Bu tablo Adalet Bakanlığı yıllık istatistiklerinden hazırlanmıştır. CUMHURİYET BAŞSAVCILIKLARINDA 2911 SAYILI KANUN SORUŞTURMALARDAKİ ŞÜPHELİLER HAKKINDA VERİLEN KARARLARIN DAĞILIMI * KARAR TÜRÜ YILLAR KANUN NO KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞI KARARI VERİLEN 2011 2911 4.599 28,2 2012 2911 5.487 2013 2911 2014 2015 KAMU DAVASI AÇILAN ORAN % DİĞER KARARLAR ORAN % TOPLAM 9.717 59,7 1.967 12,1 16.283 32,0 9.196 53,7 2.454 14,3 17.137 7.492 28,9 15.896 61,2 2.577 9,9 25.965 2911 8.971 34,3 13.370 51,1 3.810 14,6 26.151 2911 7.948 25,4 19.274 61,6 4.046 12,9 31.268 TOPLAM ORAN % 34.497 67.453 14.854 Mahkemelerce, son beş yılda TGYK’ya muhalefet gerekçesiyle hakkında dava açılan 82.924 kişiden 27.278’i beaat, 7.408 kişi hakkında ise mahkumiyet kararı verilmiştir. Haklarında beraat kararı verilenlerin ortalama oranı yaklaşık %33’tür. 116.804 Mahkemelerce 2911 Sayılı Kanun Uyarınca Verilen Karar Dağılımları TÜRKİYE (2011-2015) Yıllar Mahkumiyet 2011 2012 2013 2014 2015 Toplam 7.408 Oran% Beraat Oran% Yetkisizlik, Görevsizlik Birleştirme ve Başka Birime Aktarma Oran% Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Oran% Hüküm Verilmesine Yer Olmadığı Oran% Diğer Oran% Toplam 1.703 18,8 3.459 38,2 0 0 0 0 0 3.892 43 9.054 1.879 13,2 5.067 35,6 2.028 14,3 2.797 19,7 53 0,4 2.397 16,9 14.221 1.684 664 1.478 7,2 3,1 10,1 3.965 8.478 6.309 17 39 43,2 3.097 7.542 2.442 13,3 34,7 16,7 2.392 1.174 1.725 10,3 5,4 11,8 74 13 26 0,3 0,1 0,2 12.083 3.879 2.624 51,9 17,8 18 23.295 21.750 14.604 27.278 15.109 8.088 166 24.875 82.924 Tablo Adalet Bakanlığı istatistiklerinden hazırlanmıştır. 11