Toplantı ve Gösteri Hakkı İzleme Raporu
İdarenin Diğer Yasak Kararları
Valiliklerin yasakları sadece belirli tarih aralıklarında ve/veya günlerde düzenlenmek istenen etkinlik yasaklarıyla sınırlı kalmamaktadır. 9 ilde valilik tarafından toplu iş yeri kapatmaları süre belirtilmeksizin yasaklanmıştır. Hakkari Valiliği’nin 5 Kasım tarihli basın duyurusunda şu ifadeler yer almaktadır: “Kamu düzeninin unsurları arasında yer alan güvenlik,
esenlik ve genel sağlık ihtiyacının güvence altına alınması önem arz etmektedir. Kamu hizmetlerinin aksamaya mahal vermeksizin, değişen şartlara ve ihtiyaçlara uyumlu bir şekilde
tüm vatandaşlarımıza ulaştırılması kamu düzeniyle yakından ilişkilidir. Ayrıca vatandaşlarımızın ihtiyaçlarını temine yönelik piyasa şartlarında sunulan mal ve hizmetlere erişiminin
güvence altına alınmasının da Devletimizin sorumlulukları arasında olduğu açıktır. Kamu
hizmetleri ile piyasa şartlarında mal ve hizmet sunumu kamu düzeninden etkilenmektedir.
Bu mal ve hizmetlerin aksatılmadan sunulmasının yanı sıra güvenlik, esenlik ve genel sağlık ihtiyaçlarının da güvence altına alınması için Devletimizin çabaları yanında vatandaşlarımızın da hukuk kurallarına uygun bir şekilde davranmaları gerekmektedir. Kamu düzeninin korunması amacıyla, İlimiz genelinde bulunan iş yerlerinin toplu olarak kapatılması
yasaklanmıştır. Yasağa uymayanlar hakkında kanuni işlem yapılacaktır.”181 Pek çok valilik
çe yasaklara uyulmadığı takdirde adli ve idari işlemlerin yapılacağı da belirtilmiştir.182
Ayrıca Antalya Valiliği 2935 sayılı OHAL kanununun toplantı ve gösteri yürüyüşü
hakkına getirilebilecek sınırları düzenleyen 11. maddesinin (m) bendine istinaden “İlimiz
genelinde kurulacak ya da kurulması planlanan Taziye Çadırı vb. tarzdaki girişimlerin
provokasyonlara yol açabileceği, Terör örgütüne müzahir kesimler tarafından terör örgütü propagandasına dönüştürülebileceği, farklı görüşe mensup grupları karşı karşıya
getirebileceği, dolayısıyla bunun da ülkemiz genelinde olduğu gibi ilimiz genelinde de
tesis edilen huzur ve güven ortamının bozulmasına neden olabileceği değerlendirildiğinden ilimiz genelinde her türlü çadır kurma vb. etkinliklerin Valilik Makamının 22.08.2016
tarih ve 2016/890 sayısına kayden yasaklandığı bildirilmiştir.”183
Toplantı ve Gösteri Hakkına OHAL Sınırlamaları
OHK’ye dayanarak 20 Temmuz 2016’da ilan edilen
OHAL, toplantı ve gösteri hakkına ilişkin genel ve
özel yasak kararlarında hakkın sınırlandırılmasına
dayanak olarak kullanılmıştır. Anayasa’da “önceden izin almaksızın” hükmüne rağmen bazı valilikler toplantı ve gösterileri OHAL süresi boyunca
ilgili mülki amirin iznine bağlamış ve bu uygulama
giderek yaygınlaşan bir durum haline gelmiştir. 18
Kasım 2016 tarihi itibariyle toplam 13 ilde hakkın
kullanımı izne tabi kılınmıştır. Aşağıdaki tabloda
toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı kullanımının
izne bağlandığı iller ve bu uygulamanın başlangıç
tarihleri yer almaktadır.
Toplantı ve gösteri yürüyüşü etkinliklerinin
izne bağlanmasını; Antalya Valiliği “Kapalı-açık
yer toplantıları, gösteri yürüyüşleri, stant açma
(ticari stantlar hariç), oturma eylemi, çadır kur-
İl
Adıyaman
Antalya
Batman
Bolu
Denizli
Elazığ
Eskişehir
Kilis
Konya
Mersin
Sivas
Siirt
Tunceli
Duyuru Tarihi
2.11.2016
4.11.2016
4.11.2016
25.10.2016
22.8.2016
18.11.2016
9.9.2016
27.10.2016
25.10.2016
2.11.2016
1.11.2016
5.11.2016
27.10.2016
181 Hakkari Valiliği, http://www.hakkari.gov.tr/basin-aciklamasi-2016192.
182 Bkz. Tunceli Valiliği, http://www.tunceli.gov.tr/basin-aciklamasi-21102016; Şırnak Valiliği, http://www.sirnak.
gov.tr/basin-duyurusu-25102016-2; Mardin Valiliği, http://www.mardin.gov.tr/06112016-basin-duyurusu; Gaziantep Valiliği, http://www.gaziantep.gov.tr/basin-aciklamasi-2016-193.
183 Antalya Valiliği, http://www.antalya.gov.tr/detay/3603/yasaklama-karari.html
52