17. Siyasi katılımla ilgili uluslararası norm ve standartlar üç temel hakkı içermektedir: kamu işlerinin yürütülmesine katılma hakkı; seçme ve seçilme hakkı; ve kamu hizmetine erişim hakkı. İnsan Hakları Komitesi kamu işlerinin yürütülmesini “siyasi gücün, özellikle de yasama, yürütme ve yargı güçlerinin, kullanılmasıyla ilgili geniş bir kavram” olarak tanımlamıştır. “Bu kavram, kamu yönetiminin tüm yönlerini ve uluslararası, ulusal, bölgesel ve yerel seviyelerde politika oluşturulmasını ve uygulanmasını kapsar.”10 18. İnsan Haklar Evrensel Beyannamesi ayrıca halk iradesinin kamu otoritesinin temeli olacağını belirtmektedir. İnsan hakları ve demokrasi arasında yakın bir ilişki vardır11. Aynı şekilde, insan haklarına saygı, seçim süreçlerinde halkın iradesine saygı gösterilmesi için esastır. İnsan Hakları Komitesi tarafından da belirtildiği üzere “25. Madde halkın onayına dayalı demokratik yönetimin merkezinde yer almaktadır”12. Daha belirgin bir şekilde belirtmek gerekirse, “seçimler demokrasinin özünü oluşturmaktadır ve bireylerin kamu işlerinde yer alma haklarını kullanmaları için hala ana yöntemlerdir.”13 19. Katılıma ilişkin haklar ancak kanunlar tarafından belirlenmiş, ayrımcılık gözetmeyen ve tarafsız ve makul kriterlere dayanan sınırlamalara tabi olabilir.14 İnsan Hakları Komitesi bu kriterleri 25 No’lu genel yorumunda (1996) açıklamıştır. Oy kullanma hakkı ancak asgari yaş sınırı gibi makul sınırlamalara tabi olabilir.15 Diğer yandan, oy kullanma hakkına yönelik bazı sınırlamalar ayrımcılık teşkil eder. Katılma hakları ırk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasi veya diğer görüşler, ulusal veya sosyal köken, mülkiyet, doğum, engellilik veya diğer statüler temelinde usulsüzce sınırlanamaz. Ayrımcılık oluşturan sınırlamalar arasında, bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla mülkiyet sahipliği16; ölçüsüz ikamet gereksinimi gibi ekonomik gereksinimler17; vatandaşlığa kabul edilmiş kişilerin (doğuştan vatandaş olanların aksine) oy kullanma hakkına yönelik sınırlamalar18; okur-yazarlık veya eğitim gereksinimleri19 ve hüküm giymiş tutukluların oy kullanma haklarına yönelik ölçüsüz 10. İnsan Hakları Komitesi, Genel Yorum No. 25 (1996), para. 5. 11. İnsan Hakları Konseyi karar 19/36, para. 4, Konsey bu kararda demokrasinin tüm insan haklarının geliştirilmesi ve korunması için hayati öneme sahip olduğunu belirtmiştir. 12. İnsan Hakları Komitesi, Genel Yorum No. 25 (1996), para. 1. 13. Kamu işlerine katılma hakkının etkili bir şekilde uygulanmasına ilişkin Devletlere yönelik Rehber (A/HRC/39/28), para. 25 14. İnsan Hakları Komitesi, Genel Yorum No. 25 (1996), para. 3–4. Ayrıca bkz., bunlarla sınırlı olmamak üzere, Staderini and De Lucia - İtalya (CCPR/C/127/D/2656/2015), para. 9.5; Delgado Burgoa - Bolivya Çokuluslu Devleti (CCPR/C/122/D/2628/2015), para. 11.5; Nasheed - Maldivler (CCPR/C/122/D/2270/2013-CCPR/ C/122/D/2851/2016), para. 8.6; ve Paksas - Litvanya (CCPR/C/110/D/2155/2012), para. 8.4. 15. İnsan Hakları Komitesi, Genel Yorum No. 25 (1996), para. 10. 16. A.g.y., para. 3. 17. A.g.y para. 10. Ayrıca bkz. CCPR/C/UZB/CO/4, para. 26 18. İnsan Hakları Komitesi, Genel Yorum No. 25 (1996), para. 3. Ayrıca bkz. CCPR/C/KWT/CO/3, para. 46–47 19. İnsan Hakları Komitesi, Genel Yorum No 25 (1996), para. 10. 9