Sözleşme içtihadı hakkında rehber – Kitlesel protestolar VI. Adil Yargılanma Hakkı (Madde 6) Sözleşmenin 6. Maddesi 1. Herkes davasının, medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, kamuya açık olarak ve makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahiptir. Karar alenî olarak verilir. Ancak, demokratik bir toplum içinde ahlak, kamu düzeni veya ulusal güvenlik yararına, küçüklerin çıkarları veya bir davaya taraf olanların özel hayatlarının gizliliği gerektirdiğinde veyahut, aleniyetin adil yargılamaya zarar verebileceği kimi özel durumlarda ve mahkemece bunun kaçınılmaz olarak değerlendirildiği ölçüde, duruşma salonu tüm dava süresince veya kısmen basına ve dinleyicilere kapatılabilir. 2. Bir suç ile itham edilen herkes, suçluluğu yasal olarak sabit oluncaya kadar masum sayılır. 3. Bir suç ile itham edilen herkes aşağıdaki asgari haklara sahiptir: a. Kendisine karşı yöneltilen suçlamanın niteliği ve sebebinden en kısa sürede, anladığı bir dilde ve ayrıntılı olarak haberdar edilmek; b. Savunmasını hazırlamak için gerekli zaman ve kolaylıklara sahip olmak; c. Kendisini bizzat savunmak veya seçeceği bir müdafinin yardımından yararlanmak; eğer avukat tutmak için gerekli maddî olanaklardan yoksun ise ve adaletin yerine gelmesi için gerekli görüldüğünde, re’sen atanacak bir avukatın yardımından ücretsiz olarak yararlanabilmek; d. İddia tanıklarını sorguya çekmek veya çektirmek, savunma tanıklarının da iddia tanıklarıyla aynı koşullar altında davet edilmelerinin ve dinlenmelerinin sağlanmasını istemek; e. Mahkemede kullanılan dili anlamadığı veya konuşamadığı takdirde bir tercümanın yardımından ücretsiz olarak yararlanmak. A. Uygulanabilirlik 193. Madde 6, yalnızca kişinin medeni hak ve yükümlülükleri19 ya da kişiye isnat edilecek suçun belirlenmesinde20 uygulanabilir. Kitlesel protestolar söz konusu olduğunda, sorunlar esas olarak 6. Maddenin ceza hukuku ile ilgili bölümünde ortaya çıkmaktadır. 194. Örneğin, Kasparov ve Diğerleri / Rusya (2013) davasında, Mahkeme genel seçimlerle ilgili protestolar sırasında gözaltına alınan yürüyüşçülere yönelik idari yargılamanın, 6. Maddenin ceza hukuku ile ilgili bölümü kapsamına girdiğine karar vermiştir. Mahkeme, özellikle izinsiz gösteriye katılma suçunun kamu düzenine karşı suçları ve gösterilerin yapılma şeklini düzenleyen hüküm kapsamında cezalandırıldığına, 19 Bkz. Bölüm I, Guide on Article 6 of the European Convention on Human Rights: Right to a fair trial (Civil limb). Bkz. Bölüm II, Guide on Article 6 of the European Convention on Human Rights: Right to a fair trial (Criminal limb). 20 Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 35/43