Sözleşme içtihadı hakkında rehber – Kitlesel protestolar ilgili suçun ise özel statüye sahip belirli bir gruba değil, tüm yurttaşlara yönelik olduğu için genel bir nitelik taşıdığına dikkat çekmiştir. Mahkeme, başvuruculara üst sınırdan para cezası kesildiğini dikkate almıştır. Daha da önemlisi, ödenmesi gereken cezalar zarar��n tazminini amaçlamamış, adli para cezalarının geneli gibi cezalandırıcı ve caydırıcı nitelikte olmuştur. 195. Benzer şekilde, Navalnyy / Rusya ([BD], 2018) kararında Mahkeme, söz konusu suçun genel olarak ceza alanına ait bir suça işaret etmesi nedeniyle, davadaki idari yargılamanın Madde 6 § 1’in özerk anlamı çerçevesinde cezai nitelik taşıdığına hükmetmiştir. Süresi (on beş güne kadar) ve infaz şekli (idari hapis cezası) göz önünde bulundurulduğunda, yargılamanın cezai yaptırım ağırlığına ulaştığı değerlendirilmiştir. 196. Mikhaylova / Rusya (2015) davasında ilgili yasal düzenleme azami para cezası (yaklaşık € 28) ve/veya 15 günlük hapis cezası öngörmektedir. Mahkeme açısından bu düzenleme, başvurucuya isnat edilen suçun “cezai” nitelik taşıdığı yönünde güçlü bir varsayım doğurmuştur. Yalnızca istisnai durumlarda ve özgürlükten yoksun bırakmanın nitelik, süre ve infaz şekli bakımından “kayda değer derecede zararlı olmadığı” değerlendirildiğinde bu varsayımın aksi ispat edilebilir. Mahkeme, bu davada belirtilen şekilde istisnai bir durum tespit etmemiştir. Ayrıca Mahkeme, ilgili düzenlemede yer alan usule ilişkin güvencelerin, örneğin masumiyet karinesinin, davanın cezai niteliğinin göstergesi olduğunu belirtmiştir. B. Adil yargılanma güvenceleri 197. Mahkeme, 6. Maddedeki genel hakkaniyet gerekliliklerinin, suçun türü bakımından ayrım gözetmeksizin tüm ceza yargılamaları için geçerli olduğuna hükmetmiştir (İbrahim ve Diğerleri / Birleşik Krallık ([BD], 2016, § 252). Dolayısıyla bu durum, kitlesel protestolarla ilgili davalarda da geçerlidir.21 198. Böylece, örneğin Gafgaz Mammadov / Azerbaycan (2015, § 76) ve Huseynli ve Diğerleri / Azerbaycan (2016) davalarında, ön duruşmanın kısa tutulması, başvurucuların duruşma öncesinde dış dünyayla bağlantılarının kesilmesi, ön duruşmada müdafilerinin olmaması ve idari suç raporunun başvurucularla paylaşılmaması gibi birçok eksiklik nedeniyle, Madde 6 § 3 (b) kapsamındaki savunma hazırlamak için yeterli zaman ve kolaylıkların sağlanmasına ilişkin güvence yerine getirilmemiştir. Mahkeme, her iki davada da başvuruculara savunmalarını düzenleme ve yargılama boyunca yürütülen soruşturmaların sonuçlarından haberdar olma fırsatı verilmediğini tespit etmiştir. 199. Karelin / Rusya (2016, §§ 69-84) kararında Mahkeme, savcılık tarafının olmamasının veya bunun tersi bir durumun, duruşma sırasında masumiyet karinesinin işleyişini ve dolaylı olarak ilk derece mahkemesinin bağımsızlığını etkilediğini belirtmiştir. 200. Benzer şekilde, Elvira Dmitriyeva / Rusya (2019) davasında başvurucu, idari suç raporunu yazan polis memurlarının dava sürecinde yer almasından ve kovuşturma yapan tarafın yokluğunda aleyhindeki suçlamayı kanıtlama rolünü üstlenen ilk derece ve temyiz mahkemelerinden şikayetçi olmuştur. Mahkeme, Madde 6 § 1 ve bağımsızlık kriterinin ihlal edildiğine hükmetmiştir. 201. Butkevich / Rusya (2018) kararında Mahkeme, idari cezaların belirlendiği sözlü duruşma sırasında kovuşturma yapan tarafın bulunmaması ile ilk derece mahkemesinin savunma makamına gözaltı işlemini gerçekleştiren kolluğu ve tutanakta adı geçen, Mahkemenin tanık olarak değerlendirdiği kişileri sorgulama fırsatı vermemesi nedeniyle Madde 6 § 1 ve 3 (d)’nin ihlal edildiğine hükmetmiştir. 202. Navalnyy / Rusya ([BD], 2018) kararında Mahkeme, yerel mahkemeler kararlarını yalnızca polis ifadelerine dayandırdığı için altı adet davada Madde 6 § 1 ve 3 (d)’nin ihlal edildiğine hükmetmiştir. 21 Bkz. Bölüm I, Guide on Article 6 of the European Convention on Human Rights: Right to a fair trial (Criminal limb). Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 36/43

Hedef paragraf seç3