Sözleşme içtihadı hakkında rehber – Kitlesel protestolar 132. Son olarak protestoları haber yapan gazetecilik faaliyetleriyle ilgili, Pentikäinen / Finlandiya ([BD], 2015) davasında, bir gösteri sırasında bir gazetecinin yakalanması hususunda Mahkeme, başvurucunun gösteri sırasında ya da sonrasında gazeteci olarak görevini gerçekleştirmekten dolayı alıkonulmadığına işaret etmiştir. Başvurucu bilhassa, gazeteci olarak görevini yaptığı için değil, gösteri alanının terk edilmesine ilişkin polis talimatlarına uymayı reddettiği için yakalanmıştır. Ekipmanlarına el konulmamış ve herhangi bir yaptırıma uğramamıştır. Mahkeme, yerel makamların kararlarını uygun ve yeterli nedenlere dayandırdıkları, söz konusu çakışan çıkarlar arasında adil bir denge gözettikleri ve basını gösterilerle ilgili haber yapmaktan kasten alıkoymadıkları ya da engel olmadıkları sonucuna varmıştır. Bu nedenle, Sözleşmenin 10. Maddesi ihlal edilmemiştir. III. Yaşam hakkı (Madde 2) Sözleşmenin 2. Maddesi “1. Herkesin yaşam hakkı yasayla korunur. Yasanın ölüm cezası ile cezalandırdığı bir suçtan dolayı hakkında mahkemece hükmedilen bu cezanın infaz edilmesi dışında, hiç kimsenin yaşamına kasten son verilemez. 2. Ölüm, aşağıdaki durumlardan birinde mutlak zorunlu olanı aşmayacak bir güç kullanımı sonucunda meydana gelmişse, bu maddenin ihlaline neden olmuş sayılmaz: (a) Bir kimsenin yasa dışı şiddete karşı korunmasının sağlanması; (b) Bir kimsenin usulüne uygun olarak yakalanmasını gerçekleştirme veya usulüne uygun olarak tutulu bulunan bir kişinin kaçmasını önleme; (c) Bir ayaklanma veya isyanın yasaya uygun olarak bastırılması.” 133. Sözleşmenin 2. Maddesi esasa ilişkin iki yükümlülük içerir: yaşam hakkının yasayla korunması genel yükümlülüğü ile istisnalarla sınırlı, yaşama kasten son verme yasağı. Madde 2, ayrıca, esas yönünün ihlal edildiği iddialarına yönelik etkin bir soruşturmanın yürütülmesine ilişkin usul bakımından bir yükümlülük de içerir.8 Mahkeme kitlesel protestolar bağlamında da bu yükümlülüklere uygunluğu incelemiştir. A. Esas yönü9 134. Giuliani ve Gaggio / İtalya ([BD], 2011) davasında Mahkeme, bir kitlesel protesto bağlamında başvurucuların kolluk güçlerinin aracına yönelik başlattığı yasa dışı ve şiddet içeren saldırıyı incelemiştir. Deliller, ateş açan polis memurunun mağdur yangın tüpünü alıp göğüs hizasına kaldırmadan önce sözlü uyarıda bulunduğunu göstermiştir, ki Mahkeme mağdurun bu davranışının araca saldırı niyeti olarak yorumlanabileceğini değerlendirmiştir. Mahkeme, polis memurunun kendi hayatı ile meslektaşlarının hayatının tehlikede olduğuna gerçekten inandığını kabul etmiş ve bunun Madde 2 § 2 (a) kapsamında “bir kimsenin yasa dışı şiddete karşı korunmasının sağlanması” açısından öldürücü güç kullanımının gerekçesi 8 9 Bkz. Guide on Article 2 of the European Convention on Human Rights: Right to life. Bkz. Bölüm II ve III Guide on Article 2 of the European Convention on Human Rights: Right to life. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 24/43