durumlarda adalete erişimi engelleyen ve ayrımcılığın cezasız kalmasına yol açan bir düzenlemedir. Türkiye’nin iç hukuk sisteminde yeni ve alternatif uyuşmazlık çözüm mekanizması olarak iş anlaşmazlıklarında zorunlu başvuru yolu olan arabuluculuk ve uzlaşma yasasında da engelliler ile ilgili farklılaştırılmış yöntemler, kişiselleştirilmiş destek düzenlemeleri bulunmamaktadır. En basitinden bir örnek vermek gerekirse, kanun gereği işveren ve işçiyi bir araya getiren arabulucunun bu görüşme için erişilebilir bir mekân belirtmesine ilişkin bir zorunluluk yoktur. Görüşmeler arabulucunun bürosunda yapılmaktadır. Türkiye'de zihinsel engelli kadınlar ve kız çocuklarıyla ilgili davalarda sıklıkla şu karar verilmektedir: “Mağdurun rızası vardır”. Bu kararların en son örneği 2018’de verilmiştir. Cinsel tacize uğrayan S.S davasında mahkeme, mağdur olay sırasında bağırmadığı gerekçesiyle 5 erkek sanığa da beraat kararı vermiştir.9 Uzun ve etkin olmayan yargılama süreçleri adalete erişimde bir diğer engel olarak karşımıza çıkmaktadır. ESHİD, kaçırılan ve öldürülen 17 yaşındaki zihinsel engelli kız çocuğu Emine Bakan'ın 2013’ten beri süren davasını gözlemlemektedir. 31 Ocak 2019'da 12. duruşma yapılmıştır. Beş sanıktan biri, son duruşmada uzun tutuklama süresi gerekçe gösterilerek serbest bırakılmıştır. Bir sonraki duruşma gelecek Eylül ayında yapılacaktır. Olağanüstü hâl uygulaması sürecinde kanun hükmünde kararnameler ile işlerine son verilen engelli kamu çalışanları mevcuttur. Bu kişiler hakkında ceza öngören herhangi bir mahkeme kararı bulunmamaktadır. Mesleklerinden ihraç edilen kamu görevlilerinin işlerine dönebilmek için başvurabilecekleri tek mekanizma Olağanüstü Hal İnceleme Komisyonu’dur. Komisyon Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile 2017 yılında kurulmuştur.10 Komisyonun kuruluş kararnamesinde ihraç edilen engelli kamu çalışanlarının başvurusu ve başvurunun inceleme süresiyle ilgili herhangi bir özel hüküm bulunmamaktadır. Oysa ihraç edilen engelli kamu çalışanları, yaşamlarını başka işlerle sürdürme olanakları daha çok olan diğer ihraç kişilere göre dezavantajlı durumdadırlar. Hapishanelerde Engellilik: 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile engellilerin ve ağır hastalığı olan kişilerin ceza infazlarının ertelenmesi ya da tam teşekküllü sağlık kuruluşlarına gönderilmesine olanak tanınmaktadır. Ancak uygulamada bu tür ağır hastalık veya engele sahip bireyler hastane yerine hapishanelerin hasta koğuşlarında tutulmaya devam etmektedir. 9 http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/ayse-arman/gerekce-bagirsaydi-cinsel-saldiri-olacakti-ama-bagirmamis40773832 10 http://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatMetin/4.5.685.pdf 15