C. SEÇİM GÜNÜ GÖZLEMİ Seçim günü gözlem, oy verme işlemi ve oy sayım işlemlerinin gözlemi olmak üzere iki aşamada yapılır. Oy verme işleminin gözlemi, seçmenler arasında oy vermeye eşit erişimi sınırlayan ve ayrımcılık yaratan durumların yanında oy verme gizliliğinin ihlali, yerine oy kullanma veya toplu oy kullanımı gibi seçmenlerin baskı ve tehdit altında kalarak özgür iradelerini ortaya koymalarını engelleyen her türlü durumla ile ilgili tespiti de içerir. 1.Tanımlar ve Diğer Önemli Konular: Sandık Çevresi: Oy sandığının çevresindeki 15 metre yarıçaplı alandır. Sandık Çevresinde Bulunabilecek Kişiler: Sandık çevresinde, sandık kurulu başkan ve üyeleri, adaylar, milletvekilleri, o sandık bölgesinde kayıtlı seçmenler ve görevli müşahitler ile bina sorumluları ve çağrı üzerine gelen görevli kolluk güçlerinden başka kimse bulunamaz. Medya mensuplarının sandık çevresinde sandık başı işlemlerine engel olmamak şartıyla, haber amacıyla görüntü ve bilgi elde etmeleri serbesttir. Sandık Alanı: Sandık kurulunun görev yaptığı yer merkez olmak üzere 100 metre yarıçaplı alandır. Sandık Kurulu Kimlerden Oluşur: Şehirlerde; bir başkan ve bir memur üye ile son milletvekili seçiminde en çok oy alan beş partinin belirleyeceği birer üye olmak üzere 6 asıl 6 yedek üyeden oluşur. Köylerde ise, memur üye olmaz. Onun yerine köy ihtiyar meclisi üyeleri arasından kura çekilerek bir üye belirlenir. Sandık Kurulu Üyelerinden siyasi parti mensubu olan beş üyenin, o ilçedeki son milletvekili seçimlerinde en çok oy alan beş partinin görevlendireceği üyelerden oluşur. Başkan ve memur üye ise İlçe Seçim Kurulu tarafından ve genellikle kamu görevlileri arasından atanır. Sandık Kurulunun Görevleri: Seçim için ön hazırlıkları yapar. Seçim sırasında kimlik kontrolü yapar, oy pusulasını ve zarfı vatandaşa verir. Oy verme işleminden sonra seçmenin imzasını alır. Seçim bitiminde sandığı açıp oyları sayar. Sandık sonuç tutanağını düzenler. İtirazları karara bağlar. Sonuç tutanağı, diğer malzemeler ve belgeleri İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı’na ulaştırır. Hiç kimse, sandık kurulunun görevini yapmasını engelleyemez. Sandık çevresinde düzeni bozan, iş yapılmasını engelleyen kişileri önce sandık kurulu başkanı uyarır. Uyarı dikkate alınmazsa sandık kurulu başkanı kolluk kuvvetlerini çağırarak düzeni sağlar. Müşahit: Siyasi partiler veya bağımsız adaylar adına sandık başı işlemlerini takibe ve itiraza yetkili kişidir. Partiler veya bağımsız adaylar adına her sandık başında en fazla bir müşahit bulunabilir. Müşahitler siyasi parti veya adayların rozet vb. materyallerini görünür olarak üzerlerinde bulunduramazlar. 2.Seçim Günü Yasakları Ve Kurallar: Propaganda yasağı, seçimin yapılacağı günden bir gün önce saat 18:00’den itibaren başlar. Alkol yasağı: Oy verme günü, alkollü içecek yasağı vardır ve uyulması zorunludur. Bağımsız Seçim İzleme Platformu Bağımsız Seçim Gözlemciliği Rehberi Untitled-1.indd 15 15 06.05.2015 17:35