33 ru, özerklik, katılım, içermecilik ve erişilebilirlik, ayrımcılık yapmama ve eşitlik, farklılıklara saygı). Bu sayılanların Engelli Hakları Sözleşmesi’nde ve diğer BM insan hakları sözleşmelerinde korunan genel ilkeler olduğunu hatırlayın. Görüşme Kılavuzunda insan hakları ilkeleriyle ilgili sorulan sorulardan bazıları aşağıda verilmiştir: İnsan Onuru 1.5 Bu deneyim size kendinizi NASIL hissettirdi ve NEDEN? (Örneğin, size saygı duyulduğunu/duyulmadığını mı hissettiniz? Görmezden gelindiğinizi/size özen gösterildiğini mi hissettiniz? Değerli/değersiz mi hissettiniz?) 1.6 Böyle hissetmenize neden olan şey NEydi? 1.7 Sizce insanların size böyle davranmasına neden olan şey nedir? Özerklik 1.8 Başınıza gelen olayda bir seçim şansınızın(şansınız) olduğunu hissettiniz mi? NEDEN? 1.9 Seçme şansınız olsaydı, olaylar farklı gelişir miydi? Nasıl farklı olurdu? Seçimle ve kendi kendine karar vermeyle ilgili açık sorunların olduğu deneyimlerde (Özerklik) aşağıdaki soruların sorun: (a) Daha farklı bir karar mı vermek istediniz yoksa başka bir şey mi yapmak istiyordunuz? Sizin vereceğiniz farklı karar ne olurdu veya ne yapmak istiyordunuz? (b) Bu kararı verebilecek kadar bilgiye sahip miydiniz? Yoktuysa, yeterli bilgi sahibi olmanıza engel olan şey neydi? (c) O şekilde davranmanız için size baskı yapıldığınız hissettiniz mi? Size baskı yapan KİM veya Neydi? Nasıl hissettiniz? Genel insan hakları ilkeleriyle ilgili Ek A’daki Görüşme Kılavuzunun tam versiyonuna bakınız. (Bkz: Soru 1.5- 1.15; 2.5-2.15 ve 3.5-3.15) Görüşme Kılavuzu’ndaki sorular tartışılan ilkenin adından bahsetmeden insan hakları ilkeleriyle ilgili bilgi edinebilmek için tasarlanmıştır. Soruları sorarken izlemciler ilkenin adından bahsetmemelidir. Örneğin izlemciler şöyle cümle kurmamalıdır: “Aşağıdaki sorular ‘İnsan Onuru’ ilkesiyle ilişkilidir”. Bunun yerine izlemciler her bir ilkenin altındaki genel ilkelerle ilgili sorulara geçerler. Örneğin: “Bu deneyim size kendinizi nasıl hissettirdi ve neden?” İlkelerin isimleri izlemciler için rehber olması amacıyla konmuştur. Bu soruları sorarken mümkün olduğunca çok bilgi için yoklamak çok önemlidir. Yoklama ile ilgili daha ayrıntılı bilgi için aşağıda Bölüm 2. 1. (3) (a)’ya bakınız. BİLDİRİM TARİHÇESİ Bundan sonra, izlemciler görüşme yapılan kişinin başından geçen olayı kimseye anlatıp anlatmadığını öğrenmek isterler. Yani, izlemciler görüşülen kişinin olayı kimseye bildirip bildirmediğini ortaya çıkarır. Eğer bu deneyim bildirilmemişse, izlemciler neden bildirmediklerini sorarlar. Eğer bildirildiyse, izlemciler bildirim yapılan kişi veya kurum tarafından nasıl eyleme geçildiğini sorar.