1 Kasım seçimlerinde sandık kurullarına kamu kurumları tarafından önerilecek isimlerin belirlenmesi sürecinde kamu yöneticilerinin tarafsızlık ilkesine uymadığına ilişkin iddialar mevcuttur. Bu sürecin daha şeffaf olması kriterler belirlenmeli ve yasal düzenleme yapılmalıdır. Yine siyasi partilerce sandık kurulu üyesi olarak il-ilçe seçim kurullarına isim bildirilmesi uygulaması sorunludur. Bu uygulama, yurttaşların iradesi dışında siyasi partilerce sandık kurulu üyesi olarak bildirilebilmesine yol açabilmektedir. Bu durumdaki seçmenler durumlarını çoğunlukla oy kullanmaya gittiklerinde öğrenmekte ve bu karmaşa nedeniyle bir kısmı oylarını kullanamamaktadır. Bir gözlem şu şekildedir; “Cizre İstiklal İlköğretim okulu 1042 no’lu sandıkta G.A bir parti tarafından sandık görevlisi olarak yazılmış 1954 doğumlu ve okuma yazma bilmiyor haberi yok, aynı okulda 1041 no’lu sandıkta ise R. B habersiz olarak sandık kurulu üyesi olarak bildirilmiş” İradesi dışında partiler tarafından sandık kurulu üyesi olarak yazılan yurttaşların bazıları oylarını kullanamamaktadır. Bu durumdaki seçmenler görevli oldukları sandıkları bilmemekte, seçmen olarak kayıtlı oldukları sandıklarda ise oy kullanmaları görevli oldukları gerekçesiyle mümkün olmamaktadır. Kamu Kurumları ve Yetkililerinin Tarafsızlığı Kamu olanakları ve yetkilerinin seçim sürecinde parti/adaylar lehine veya aleyhine kullanımı ve bu durumun denetlenebilirliği demokratik seçimler için gerekli önkoşullardan biridir. 1 Kasım sürecinde en çok tartışılan konuların biri de kamu kurum ve kamu yetkililerinin uygulamaları ve kamunun tarafsızlığı olmuştur. Seçim sürecinde medya organlarında kamunun tarafsızlığı konusunda çok sayıda haber yer almıştır. Platformumuza kamunun tarafsızlığı ile ilgili Başbakanlık, TRT’den sorumlu Başbakan Yardımcılığı, Adalet, İçişleri, Dışişleri ve Ulaştırma bakanlıklarına yapılan bilgi edinme başvuruları ulaşmıştır.40 Başvurularda bakanlıklara kamunun tarafsızlığı konusunda genelge yayınlayıp yayınlamadıkları sorulmuştur. Başvurulara verilen cevaplara göre Anayasa’nın 114. maddesi gereğince bağımsız olarak atanan bakanlıklardan sadece Ulaştırma Bakanlığı kendisine bağlı kuruluşlar ve personellerine seçim sürecinde ‘’tarafsızlığa’’ özen gösterilmesi konusunda genelge yayınlamış, Başbakanlık, Dışişleri, İçişleri ve Adalet bakanlıkları tarafsızlık konusunda herhangi bir genelge yayımlamamıştır.41 Tarafsızlıkla ilgili diğer örnek ise, bir kamu yayın kuruluşu olan TRT’ye bağlı televizyon kanalları hakkında YSK tarafından 5 uyarı, 4 yayın durdurma cezasının verilmiş olmasıdır.42 TRT’ye bağlı kanallar 7 Haziran seçimleri sürecinde 4 uyarı 1 yayın durma cezası almışlardı. Kampanya döneminde TRT’ye bağlı kanallarda sadece AKP’li konuşmacıların konuk olarak yer alması, yine siyasi liderlerden sadece Başbakan A. Davutoğlu’nun davet edilmesi ve TRT kanallarının siyasi parti ve liderlerine yer verdiği zaman farkları eşit koşullarda kampanya yürütme olanağını ortadan kaldırmıştır. 40 Bknz. EK 2 Bilgi Edinme Başvuruları 41 Bknz. EK 2 Bilgi Edinme Başvuruları 42 Bknz. EK 4 1 Kasım Seçimleri sürecinde YSK tarafından verilen Yayın Durdurma Kararları 17 1 Kasim gözlem raporu.indd 17 21.02.2016 02:13