2010 yılı Temmuz ayında TBMM’ye seçim barajının %7’ye düşürülmesi için kanun teklifi
verilmiştir. Teklif yasama dönemi içinde görüşülememiş ve hükümsüz duruma düşmüştür.
12. ADAYLIK SÜRECLERİ
Siyasi partilerin uyacakları esaslar T.C Anayasa’sı ile belirlenmiştir;
B. Siyasî partilerin uyacakları esaslar50
MADDE 69- (Değişik: 23/7/1995-4121/7 md.)
Siyasî partilerin faaliyetleri, parti içi düzenlemeleri ve çalışmaları demokrasi
ilkelerine uygun olur. Bu ilkelerin uygulanması kanunla düzenlenir.
…………
Siyasi Partiler Kanunu51 ise milletvekili adaylarının belirlenmesi ve sıralamasının yapılması
konusunda siyasi parti genel merkezlerine geniş bir hareket alanı tanımaktadır.
12 Haziran seçimlerinde milletvekili adayları çoğunlukla parti genel merkezleri tarafından
belirlenmiştir. Parti içi demokrasinin önemli kriterlerinden biri olarak kabul edilen,
önseçim ile aday belirleme sadece bir siyasi parti52 tarafından ve sadece 29 ilde
uygulanmıştır. Merkeziyetçi yöntemlerle aday belirleme yöntemi, yapılan her seçimde
50
51
http://www.tbmm.gov.tr/anayasa.htm
Parti adaylarının tespiti:
Madde 37 – (Değişik: 28/3/1986 - 3270/9 md.)
Siyasi partiler, milletvekilliği genel veya ara seçimlerinde, adaylık için müracaat eden ve adaylığı uygun
bulunanlar arasından, adayların tespitini; serbest, eşit, gizli oy, açık tasnif esasları çerçevesinde,
tüzüklerinde belirleyecekleri usul ve esaslardan herhangi biri veya birkaçı ile yapabilirler.
(Ek: 31/7/1998 - 4381/7 md.) Siyasi partiler, ön seçim ya da aday yoklaması yaptıkları seçim çevrelerinde,
toplam olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının % 5'ini aşmamak üzere, ilini, seçim çevresini,
aday listesindeki sırasını, ön seçim veya aday yoklaması tarihinden en az on gün önce Yüksek Seçim
Kuruluna bildirmek koşuluyla merkez adayı gösterebilirler. Ön seçim ya da aday yoklaması yapılmayan
yerlerde, siyasi partilerin merkez yoklaması veya diğer usullerden biri veya bir kaçı ile aday belirleme
yetkileri saklıdır.
(1)
(...) , partilerin tüzüklerinde gösterilen merkez yoklaması dışındaki parti aday seçimleri seçim
kurullarının yönetim ve denetimi altında yapılır.
………..
http://mevzuat.basbakanlik.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=1.5.2820&sourceXmlSearch=&MevzuatIliski
=0
52
Cumhuriyet Halk Partisi 29 seçim çevresinde milletvekili adaylarını önseçim ile belirlemiştir.
36