alındığında, başvuranın tutukluluk koşulları aşağılayıcı muamele teşkil etmek için gereken
ciddiyet eşiğine ulaşmıştır.21
Semikhvostov / Rusya 06.02.2014
Belden aşağısı felçli olan ve tekerlekli sandalyeye bağımlı olan başvuran, yaklaşık üç yıl
boyunca tutulduğu ıslahevi yerleşkesinin sağlık durumuna uygun olmadığını iddia etmiştir.
Başvuran ayrıca,söz konusu şikâyetler açısından ulusal düzeyde etkin bir hukuk yolu
bulunmadığından şikâyetçi olmuştur.
Mahkeme, başvuranın tutukluluk koşullarının ve özellikle kantin ve sanitasyon blokları dahil
olmak üzere tesisin belirli bölümlerine bağımsız bir şekilde erişiminin olmamasının ve hareket
etmesi için düzenli herhangi bir yardımın verilmemesinin başvuranda insanlık dışı veya
aşağılayıcı muamele anlamına gelen gereksiz ve önlenebilir ruhsal ve bedensel ıstırap
yaratmış olması gerektiğini tespit ederek, Sözleşme’nin 3. maddesinin(insanlık dışı veya
aşağılayıcı muamele yasağı) ihlal edildiğine hükmetmiştir. 22
Asalya / Türkiye 14 Nisan 2014
Belden aşağısı felçli ve tekerli sandalyeye bağımlı bir Filistin vatandaşı olan başvuran özellikle,
sınır dışı edilmek üzere Kumkapı Yabancı Kabul ve Barınma Merkezi’nde (Türkiye) tutulduğu
koşullardan öncelikli olarak, asansör ve alaturka tuvalet bulunmayışı gibi, kendisi gibi tekerli
sandalyeye bağımlı olan tutulan kişiler için yetersiz imkânlardan ötürü şikâyetçi olmuştur.
Mahkeme, başvuranın Kumkapı Yabancı Kabul ve Barınma Merkezi’nde tutulduğu koşullar
nedeniyle Sözleşme’nin 3. maddesinin(insanlık dışı ya da aşağılayıcı muamele yasağı) ihlal
edildiğine hükmetmiştir. Mahkeme özellikle, davada başvuranı rencide etmeye veya küçük
düşürmeye yönelik pozitif kasıt bulunduğuna dair hiçbir delilin mevcut olmadığını
gözlemlemiştir. Ancak Mahkeme, başvuranın bir yatakta uyuma ve yabancıların yardımına
ihtiyaç duymaksızın gerektiği sıklıkta tuvaleti kullanabilme gibi, medeni bir yaşam sürmek için
gerekli olan asgari ihtiyaçların karşılanmadığı koşullarda tutulmasının, insanlık onuruna aykırı
olduğunu ve nispeten kısa bir süre için tutulmuş olmasına bakılmaksızın, keyfi olarak
tutulmasının neden olduğu manevi ıstırabı ağırlaştırdığını değerlendirmiştir. Mahkeme bu
koşullar altında, başvuranın aşağılayıcı muameleye maruz bırakıldığına karar vermiştir.
23
Helhal / Fransa 19.02.2015
Belden aşağısı felçli olan, idrar ve dışkı kaçıran başvuran, ağır engelliliği göz önünde
bulundurulduğunda, süregelen tutulma işleminin insanlık dışı ve aşağılayıcı muamele anlamına
geldiğinden şikâyetçi olmuştur.
21
www.inhak.adalet.gov.tr,T.C adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü İnsan
Hakları Daire Başkanlığı, AHİS ve Engelliler Tematik Bilgi Notu,2015
22
www.inhak.adalet.gov.tr,T.C adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü İnsan
Hakları Daire Başkanlığı, AHİS ve Engelliler Tematik Bilgi Notu,2015
23
www.inhak.adalet.gov.tr,T.C adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü İnsan
Hakları Daire Başkanlığı, AHİS ve Engelliler Tematik Bilgi Notu,2015
71