CDL-AD(2019)017rev
- 10 -
tasarlanmış bir mevzuat bütünü, kamu görevlilerinin ve kolluk kuvvetlerinin yetkileriyle takdir
yetkilerinin tanımlanması ve sınırlanması açısından hayati önem taşımaktadır.
24. Eşitlik ve ayrımcılık yapmama. İnsan haklarından ayrımcılık yapılmaksızın
yararlanılabileceğine dair genel ilke, insan hakları standartlarının yorumlanmasının merkezinde
yer alır. Cinsiyet, "ırk", renk, etnik veya sosyal köken, genetik özellikler, dil, din veya inanç, siyasi
veya başka herhangi bir görüş, ulusal bir azınlığa mensup olma, mülkiyet, doğum, engellilik, yaş,
cinsel yönelim, toplumsal cinsiyet, cinsiyet kimliği, sağlık koşulları, göçmenlik veya ikamet
statüsü veya diğer herhangi bir statüye dayalı ayrımcılık yasaklanmalıdır.40
D. Bildirim, İyi Yönetim ve Yasal Çözümler
25. Bir kısıtlama olarak bildirim. Ön bildirim şartı, toplanma özgürlüğü hakkına fiili bir
müdahaledir. Dolayısıyla bu tür bir şart, gerekli ve orantılı olmalı ve kanunda öngörülmelidir.
Uluslararası insan hakları hukukuna göre iç mevzuatın bir toplantının önceden bildirilmesini
şart koşması gerekli değildir, ancak önceden yapılacak bir bildirim, devletin bir toplantının
barışçıl bir şekilde gerçekleştirilmesini temin etmesini, etkinliğin kolaylaştırılması bakımından
düzenlemelerin yapılmasını veya kamu düzeninin, kamu güvenliğinin ve başkalarının hak ve
özgürlüklerinin korunmasını sağlayabilir.41 Bir bildirim rejimi asla fiili bir yetkilendirme
prosedürüne dönüştürülmemelidir.42 Kamu yetkililerine önceden bildirimde bulunma
prosedürü, zahmetli veya aşırı bürokratik olmamalıdır. Ayrıca, yerel yasal çerçeve, spontane
toplantıların yasal olarak yapılabilmesini sağlamalı, toplanma özgürlüğünü düzenleyen yasalar
ise bu tür toplantıları önceden bildirim şartlarından açıkça muaf tutmalıdır.
26. İyi yönetim. İlgili devlet yetkilileri, genel olarak halkın toplantılarla ilgili güvenilir bilgilere,
ilgili yasa ve yönetmeliklere, yetkili makamların toplantılarla ilgili kolaylaştırıcılık ve polislik
prosedürlerine ve hareket tarzına kolay ve pratik erişim sağlamalıdır. Bir toplantıyı kısıtlama
veya yasaklama kararı, geçerli standartları yansıtan ve karar alma prosedürlerini açıkça
tanımlayan mevzuata dayanmalıdır. Devlet yetkilileri ayrıca karar alma süreçlerinde şeffaflık
sağlamak için kayıt tutmalıdır.
27. Yasal çözümler ve karar verme makamının hesap verebilirliği. Barışçıl toplanma
özgürlüğünü kullanmak isteyenler orantısız, keyfi veya yasa dışı olarak toplantıları kısıtlayan
veya yasaklayan kararlara karşı hızlı ve etkili bir yasal çözüme başvurmalıdır. Temyiz veya
itirazla ilgili sürecin toplantının planlandığı tarihten önce çözüme kavuşturulabilmesi için
mahkeme kararları zamanında verilmelidir.
E. Toplanma Önündeki Kısıtlamalar
28. Kısıtlama için sınırlı gerekçeler. Toplantılara getirilen kısıtlamaların yasal bir temeli
olmalı ve böylesi kısıtlamalar, ilgili uluslararası ve bölgesel insan hakları belgelerinde belirtilen
ulusal güvenlik, kamu güvenliği, kamu düzeni, halk sağlığının veya genel ahlakın korunması ve
başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması şeklindeki yasal zeminlerden birine veya
birkaçına dayanmalıdır. Bu gerekçelere iç mevzuatta ilave gerekçeler eklenmemeli, anılan
gerek��eler yetkililer tarafından dar bir şekilde yorumlanmalıdır.
Genderdoc-M. / Moldova, Başvuru no. 9106/06, paragraf 48-55.
Skiba / Polonya , Başvuru no. 10659/03, 7 Temmuz 2009 (karar).
42 Bununla birlikte, toplantıların bir yetkilendirme prosedürüne tabi tutulması, toplanma hakkının özüne normalde zarar vermez.
Böyle bir prosedür, yalnızca yetkililerin bir toplantının barışçıl niteliğini temin edecek bir konumda olabilmeleri için, AİHS Madde 11
§ 1 kapsamında belirtilen şartlara uygun olacaktır ( Rassemblement jurassien / İsviçre, Başvuru no. 8191/78, 10 Ekim 1978, DR 17, s.
119; Christian Ziliberberg / Moldova (kabul edilebilirlik kararı), Başvuru no. 61821/00, 4 Mayıs 2004.
40
41