CDL-AD(2019)017rev
- 34 -
edilmediği durumlarda (böyle durumlarda yetkililer nedenini açıklamalıdır) yanıt vermelidir.177
100. Periyodik gözden geçirme. Barışçıl toplanma özgürlüğüne ilişkin mevzuatın ve diğer
normatif standartların güncel olmasını ve mevcut ihtiyaçları yeterince karşılamaya devam
etmesini sağlamak için, bu alandaki düzenleyici çerçeve periyodik olarak gözden geçirilmelidir.
Bu nedenle, ilgili devlet kurumuna, değişen uygulamaların ışığında kanunları gözden geçirme ve
gerekirse reform için tavsiyelerde bulunma konusunda yasal bir görev verilmesi istenebilir. Bu
tür gözden geçirmelerde, bağımsız izleme girişimleri tarafından gerçekleştirilen mevcut yasa ve
uygulama değerlendirmeleri dikkate alınmalıdır. Bu tür gözden geçirmeler, devletlerin
periyodik raporlarını ilgili bölgesel insan hakları örgütlerine, sözleşme organlarına ve Evrensel
Periyodik İncelemeye (UPR) sunmasına yardımcı olabilir.
E. Eşitliğe ve ayrımcılık yapmamaya dayalı koruma.
101. Eşitlik ve ayrımcılık yapmama. Barışçıl toplanma özgürlüğü tüm bireyler tarafından eşit
şekilde kullanılacaktır. İnsan haklarından ayrım gözetilmeksizin yararlanılabileceğine dair genel
ilke, insan hakları standartlarının yorumlanmasının merkezinde yer alır. MSHUS Madde 26 ve
AİHS Madde 14 ile Protokol No. 12, devletlerin bu sözleşmelerde tanınan insan haklarından
kendi yargı alanları dahilindeki tüm bireylerin ayrım gözetmeksizin yararlanmasını
sağlamalarını gerektirir.178 Bu ilke, “azınlıklara adil ve uygun muamele edilmesini sağlar ve
baskın bir konumun kötüye kullanılmasını önler”.179
102. Korunan özellikler. Toplantı organizatörlerine ve/veya katılımcılarına yönelik olarak kanunlar temelinde veya uygulamada - cinsiyet, "ırk", renk, etnik veya sosyal köken, genetik
özellikler, dil, din veya inanç, siyasi veya başka herhangi bir görüş, ulusal bir azınlığa mensup olma,
mülkiyet, doğum, engellilik, yaş, cinsel yönelim, toplumsal cinsiyet, cinsiyet kimliği, sağlık koşulları,
göçmenlik veya ikamet statüsü veya diğer herhangi bir statüye dayalı ayrımcılık yasaklanmalıdır.
Ayrımcılığa karşı koruma, bireylerin kimliklerinden dolayı değil, en yüksek ayrımcılık riski altında
olanların hakları için aktif olarak lobi yapmalarından ötürü ve/veya bir toplantı sırasında iletilen
mesajdan ötürü hedef alındıkları durumları da kapsar.180 Eşitsizliğin kalıp yargılarıyla ve zorlayıcı
örüntüleriyle mücadelede, ayrımcılığın genellikle aynı anda birden fazla zeminde yaşandığını kabul
etmek önemlidir.181
103. Muameledeki farklılığın gerekçesi. Devlet yetkilileri, bazı toplantılara, benzer nitelikte
olan ve organizatörleri/katılımcıları benzer durumlarda olan diğer toplantılara kıyasla daha
zahmetli ön şartlar veya kısıtlamalar getiremez.182 Muameledeki herhangi bir farklılığa, yalnızca
ilgili bireylerin önemli ölçüde farklı durumlarda olması veya bu farklılığın zorunlu bir kamu
çıkarı nedeniyle gerekli olduğu durumlarda izin verilir.183
Örneğin bkz. AGİT/DKİHB, Derneklerin Kamu Karar Alma Süreçlerine Katılımının Arttırılmasına İlişkin Öneriler, (DKİHB: Varşova
/ Viyana, 2015).
178 Daha fazla ayrıntı için bkz. BM İnsan Hakları Komitesi, CCPR Genel Yorum No. 18: Ayrımcılık Yapmama, 10 Kasım 1989. Ayrıca bkz.
Chicago Polis Departmanı / Mosley, 408 US 92, 98 (1972) ve Niemotko / Maryland Eyaleti, 340 US 268 (1951) (bir parkta dini bir
toplantı gerçekleştirilmesine izin vermeme kararını, ayrımcı olduğu gerekçesiyle iptal etmiştir).
179 Bkz. Identoba ve Diğerleri / Gürcistan (2015), a.g.e., not 114, paragraf 93.
180 Örneğin bkz. BM Özel Raportörü Raporu, (2014), BM Dok. A/HRC/26/29, a.g.e., not 138, paragraf 11. Ayrıca bkz. "Bireylerin,
Grupların ve Toplum Organlarının Evrensel Olarak Tanınan İnsan Haklarını ve Temel Özgürlükleri Teşvik Etme ve Koruma
Konusundaki Hak ve Sorumluluklarına İlişkin BM Bildirgesine İlişkin Yorum", a.g.e., not 138, s. 33.
181 Daha fazla bilgi için bkz. Timo Makkonen, "Multiple, Compound and Intersectional Discrimination: Bringing the Experience of the
Most Marginalised to the Fore" (Çoklu, Bileşik ve Kesişimsel Ayrımcılık: En Marjinalleştirilmiş Deneyimin Öne Çıkarılması), (İnsan
Hakları
Enstitüsü,
Åbo
Akademi
Üniversitesi,
2002).
Şu
adresten
ulaşılabilir:
https://www.abo.fi/wpcontent/uploads/2018/03/2002-Makkonen-Multiple-compound-and-intersectional- discrimination.pdf. Ayrıca, Nira Yuval-Davis,
"Intersectionality, Citizenship and Contemporary Politics of Belonging" (Kesişimsellik, Vatandaşlık ve Aidiyetin Çağdaş Siyaseti),
Critical Review of International Social and Political Philosophy, Cilt. 10, 2007, s. 561.
182 Bu iddia başvurucular tarafından Bączkowski ve Diğerleri / Polonya, Başvuru No. 1543/06, 3 Mayıs 2007 davasında başarılı bir
şekilde ileri sürülmüştür. Başvurucular, öncelikle 2005 yılında Varşova'daki diğer halka açık etkinliklerin organizatörlerinin bir 'trafik
düzenleme planı' sunmalarının şart koşulmadığı ve ayrıca gerek Eşitlik Yürüyüşü gerekse ilgili toplantıları düzenlemelerine,
organizatörlerin eşcinsel yöneliminden dolayı izin verilmediği için kendilerine ayrımcı muamelede bulunulduğunu ifade etmişlerdir.
183 Thlimmenos / Yunanistan, Başvuru No. 34369/97, 6 Nisan 2000), paragraf 44. Ayrıca bkz. Burson / Freeman, 504 US 191 (1992)
(Seçim günü bir oy kullanma noktasına 30 metreden daha yakın bir mesafede seçim propagandası yapılmaması şeklindeki kısıtlama
177