CDL-AD(2019)017rev - 84 - Halka açık toplantılarla ilgili büyük ölçekli veya tartışmalı kolluk operasyonlarını incelemek ve rapor etmek, bağımsız bir gözetim organı açısından iyi bir uygulamadır.453 İlgili şikayet mekanizması yeterli ve hızlı olmalı, kamu denetimine tabi (açık ve şeffaf) olmalı ve mağdurun/şikayetçinin sürece katılımını sağlamalıdır.454 Örneğin; Kuzey İrlanda'da, polis gözetim kurumunun (Polislik Kurulu) insan hakları uzmanları, tartışmalı toplantılarla ilgili polis operasyonlarının tüm unsurlarını rutin olarak izler.455 Böyle bir kuruluşun, şeffaflığı sağlamak için alınan şikayetlerin sayısı, niteliği ve sonuçları hakkında istatistikler yayınlaması da iyi bir uygulamadır.456 Bazı durumlarda, Avrupa İşkencenin ve İnsanlıkdışı veya Onurkırıcı Muamelenin veya Cezanın Önlenmesi Komitesi457 veya ulusal insan hakları kuruluşları için de uygun bir izleme rolü bulunabilir. Görevi kötüye kullanma kanıtı bulunan bir kolluk görevlisine karşı ceza veya disiplin kovuşturması başlatılması beklentisi, cezasızlığa karşı önemli bir koruma tedbiridir ve halkın kollukla ilgili şikayetler sistemine güvenmesi için gereklidir. Savcılık makamı, kolluk ve bağımsız kolluk şikayet kurumu, sorumlu oldukları ceza ve disiplin işlemlerine ilişkin kararlarının gerekçelerini belirtmelidir. 234. Şiddet olayları da dahil olmak üzere gücün kötüye kullanılması konusunda etkili bir soruşturma yürütme ve mağdurlara etkili çözümler sağlama görevi. Toplantıların yasa dışı şekilde dağıtılması ve erken sonlandırılması da dahil olmak üzere devlet görevlilerinin devlet yetkilerini kötüye kullanmaları ve yasaları ihlal etmeleri karşısında hızlı ve bağımsız soruşturmalar açılmalıdır. Bu; bir toplantı sırasında katılımcıların, karşı göstericilerin, kolluk görevlilerinin veya üçüncü kişilerin diğer katılımcılara karşı sergilediği şiddet eylemleri, şiddet tehditleri veya nefret suçuna teşvik gibi davranışlar açısından da aynı şekilde geçerlidir. Sorumlular uygun bir şekilde cezalandırılmalı, mağdurlar olası kanuni çareler hakkında bilgilendirilmelidir.458 Böylesi vakaları soruştururken, yetkililer, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin kararı doğrultusunda, "kanıtları toplamak ve güvence altına almak için mevcut personelinin dar çerçeveli yetkilere sahip olmasının ve titizlikle eğitilmesinin önemi vurgulanmıştır (bkz. paragraf 147-148). Örneğin bkz. "Eylül-Ekim 2006'daki Gösteriler, Sokak Ayaklanmaları ve Polis Tedbirlerine Dair Özel Uzmanlar Komisyonu Raporu: Sonuçların ve Tavsiyelerin Özeti" (Budapeşte: Şubat 2007), < http://www.gonczolbizottsag.gov.hu/jelentes/gonczolbizottsag_jelentes_eng.pdf >; İnsan Hakları Ortak Komitesi, Haklara Saygı Göstermek: Protestolarda Polis Uygulamalarında İnsan Hakları Yaklaşımı (Cilt 1) (HL Paper 47-I; HC 320-I, 23 Mart 2009) ve Takip Raporu (Londra: HMSO, HL Paper 141/HC 522, 14 Temmuz 2009); Kraliyet Polis Teşkilatı Başmüfettişi (HMIC), Protestolara Uyum Sağlamak: Britanya'daki Polis Uygulamaları Modeli (Kasım 2009). Moldova'da 6-7 Nisan 2009 tarihlerinde seçimle ilgili gösterilerde meydana gelen şiddet olaylarının ardından, olayların sebep ve sonuçlarını araştırmak üzere bir parlamento komisyonu kurulmuştur. Komisyon üyeleri; milletvekilleri ve sivil toplum temsilcilerinden seçilmiştir. Komisyonun raporunda, gösteriler sırasında ve sonrasında polisin tepkisi incelenmiş ve Moldova'daki polislik uygulamalarını iyileştirmeyi amaçlayan bir dizi tavsiyede bulunulmuştur. 453 İnsan Hakları Komiseri'nin Polise Karşı Şikayetlerin Bağımsız ve Etkili Bir Şekilde Karara Bağlanması Hakkında Görüşü, CommDH(2009)4, 12 Mart 2009: “Bağımsız ve etkili bir polis şikayet sistemi, demokratik ve hesap verebilir bir polis teşkilatının işleyişi açısından temel öneme sahiptir. Şikayetlerin bağımsız ve etkili bir şekilde karara bağlanması, halkın polise olan güvenini arttırır ve görevi kötüye kullanma veya kötü muamele davranışlarının cezasız kalmamasını sağlar. Bir şikayet sistemi, şikayetçinin şikayetinin ciddiyeti ve şikayet edilen memur için sonuçlarına uygun olarak, polis aleyhinde geniş bir yelpazede öne sürülen iddialarla uygun ve orantılı bir şekilde ilgilenebilmelidir. Polis şikayet sistemi anlaşılır, açık ve erişilebilir olmalı; cinsiyet, "ırk", etnik köken, din, inanç, cinsel yönelim, toplumsal cinsiyet kimliği, engellilik ve yaş gibi özellikleri olumlu bir şekilde dikkate alıp anlayış göstermelidir. Sistem verimli olmalı, uygun kaynaklara sahip olmalı ve polislik hizmetlerinin sunumunda ilgi içeren bir kültürün gelişmesine katkıda bulunmalıdır. 454 Bkz. Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri, Polise Karşı Şikayetlerin Bağımsız ve Etkili Bir Şekilde Karara Bağlanması Hakkında Görüş, CommDH(2009)4, 12 Mart 2009; ve Avrupa Konseyi, Bakanlar Komitesi'nin Avrupa Polis Etiği Kuralları hakkında üye devletlere yönelik Rec(2001)10 sayılı Tavsiye Kararı, paragraf 61. 455 Daha fazla ayrıntı için bkz. <http://www.nipolicingboard.org.uk/index/publications/human-rights- publications/contentprevious_hr_publications.htm>. 456 UNODC, Polis Hesap Verebilirliği, Gözetimi ve Meslek Ahlakı Bütünlüğü El Kitabı (2011), sayfa 36, şu adresten ulaşılabilir: <http://www.unodc.org/documents/justice-and-prison-reform/crimeprevention/PoliceAccountability_Oversight_and_Integrity_1057991_Ebook.pdf>. 457 Örneğin bkz. Napoli'de (17 Mart 2001) ve Cenova'da (20-22 Temmuz 2001) meydana gelen olaylara ve kolluk kuvvetlerinin kötü muamelede bulunduğu iddialarına yanıt olarak alınan tedbirlere ilişkin olarak 17 Nisan 2006'da yayınlanan, 2004 İtalya ziyaretine ilişkin CPT raporu. CPT raporunda, “İtalyan yetkililer tarafından gelecekte benzer olayların tekrarlanmasını önlemek için alınan tedbirler (örneğin, büyük ölçekli kamu düzenini sağlamaya yönelik operasyonlarının yönetimi, denetim ve operasyon personelinin eğitimi, izleme ve denetim sistemleri) hakkında ayrıntılı bilgi almayı" arzu ettiği şeklinde ifadelere yer vermiştir. 458 Örneğin bkz. BM İnsan Hakları Konseyi, Barışçıl Protestolar Bağlamında İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Korunmasına İlişkin Karar, A/HRC/RES/22/10, Nisan 2013, paragraf 156; ve BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri, , Bireylere Karşı Cinsel Yönelim ve Toplumsal Cinsiyet Kimliklerine Dayalı Ayrımcılık ve Şiddet Raporu, A/HRC/29/23, 4 Mayıs 2015, paragraf 18. Rapor özellikle Devletlerin, “bu hakları kullanan LGBT kişileri, önleyici tedbirler aracılığıyla ve saldırıları soruşturmak, failleri yargılamak ve mağdurlar için tazmin olanağı sağlamak suretiyle saldırı ve misillemelerden koruması” gerektiğini belirtmiştir. Ayrıca bkz. İnsan Hakları Savunucularının Durumuna İlişkin BM Özel Raportörü, Kadın İnsan Hakları Savunucularının ve Kadın Hakları veya Toplumsal Cinsiyet Sorunları Alanında Çalışanların Durumu Raporu, A/HRC/16/44, 20 Aralık 2010, paragraf 109. Ayrıca bkz. Identoba ve Diğerleri / Gürcistan (2015), a.g.e., not 114, paragraf 75-78.