Uluslararası Ayrımcılık Konferansı
Türkiye’de İspat Konusunda Örnekler
Bireysel başvuru yolunun tanınmasından sonra ayrımcılığın ispatlanması konusunda farklı yaklaşımların, özellikle istatistiksel yöntemlerin
mahkemelerce değerlendirilebileceği düşünülmüşse de diğer oturumlarda da değinileceği gibi bazı önemli başvurularda Mahkeme ayrımcılık
konusunda değerlendirme yapmaktan kaçınmış ya da konuyu yeterince değerlendirmemiştir. Bu noktada geleneksel yargısal yöntemler ve
kalıplardan bağışık davranabilme potansiyeli bakımından akla gelen
alternatif mekanizma, henüz uygulaması görülmediğinden yorum yapmak için erken olan, Eşitlik ve İnsan Hakları Kurumu ile hakkaniyet
denetimi de yapan ve altı yıldır aktif olan Kamu Denetçiliği Kurumu’dur
(KDK). KDK bakımından ilginç bir örnek TEOG kararı olarak bilinen ve
gayrimüslim okullarında okuyan öğrenciler ile diğer öğrenciler arasında katsayı hesaplamasının farklı yapılması nedeniyle ayrımcılık yapıldığı iddiasına ilişkin başvurudur.22 Her ne kadar gerekçesine katılmak
mümkün olmasa da kararı önemli kılan özelliklerinden biri yöntemidir.
Sınav notunun hesaplanmasında din kültürü ve ahlak bilgisi (DKAB) sorularını cevaplamayan gayrimüslim öğrencilerin kalan sorulardan puan
hesaplamasında farklı katsayı uygulanması görünüşte haklı bir neden
gibi görünmekle birlikte, başvurucunun iddiası bu durumun gerçekte
gayrimüslimlerin daha düşük not almasına yol açtığıdır. KDK değerlendirmesinde simülasyon yöntemi uygulayarak din kültürü ve ahlak
bilgisi dersleri dışında kalan sorulara aynı şekilde yanıt veren öğrenciler olsaydı sonucun nasıl etkilendiğini ölçmüştür. Yani, diğer derslerden
aynı neti yapan öğrenciler arasında diğerlerinin DKAB sorularında alabileceği netleri sıralayarak bir sonuca varmıştır. Kararın simülasyonu
içeren baş kısmı yandaki şekildedir, şema ihtimallerin tamamını içerecek şekilde aşağıya doğru ilerlemektedir.
KDK değerlendirmesinde DKAB dersini alan öğrenciler bu sorulardan 87’nin üstünde aldığı takdirde diğer sorular aynı olsa dahi öne
geçtiğini, 87’nin altında kaldığı takdirde ise aynı neti yapan gayrimüslimlere göre daha aşağı puana geldiğini tespit etmiştir. Başlangıç nok22 2014/3164, 2.10.2014.
92