Uluslararası Ayrımcılık Konferansı
Klasik yaklaşım, “İddia eden ispat eder” şeklindedir. Ancak ayrımcılık çoğu kez bu şekilde ispatlanamaz, çünkü ispat etmek kolay değildir.
Mahkeme bu bağlamda ispat yükünün yer değiştirilmesi ve istatistiklerden çıkarım yapma şeklinde yeni yöntemler geliştirmiştir. İçtihadı
geliştirdiği kararlardan birisi Nachova v. Bulgaristan vakasıdır. Burada
başvurucular zorunlu askerlik hizmeti yapan Romanlardır. Askerden kaçmışlar ve bir Roman köyüne sığınmışlardır. Başvuruculardan birisinin
ninesi oradadır. İçeri girmişler ve saklanmışlardır. Bunun üzerine bir binbaşı eşliğinde bir grup asker girer bu Roman köyüne, ellerinde silahlarla.
Taramalı özelliğini açarlar silahlarının ve önce havaya ateş ederler. Başvurucular kaçar, bu sırada onları vururlar. Konu Strazburg organlarının
önüne geldi, zira etkili bir soruşturma yoktu, mevzuat zaten çok sorunluydu ve bu bakımdan yaşam hakkının pozitif yükümlülükler bağlamında
ihlali tartışıldı. Strazburg organları bu bağlamda yaşam hakkı ile ilgili ihlal
kararı verdi. Konu ayrımcılığa geldiğinde ilk kez Mahkeme ispat kurallarının yer değiştirilmesi içtihadını efektif biçimde burada uyguladı. Bu
olayda başvurucularla ilgili aynı zamanda bir delil de bulunuyordu. Delil
de şuydu: Ateş ederken “Pis Çingeneler” gibi bir söylemde bulunulduğu
ileri sürülmüştü. Buna binaen etkili bir soruşturma yürütülmedi. Yani
böyle bir iddia var, daha ötesinde ırkçılığı ispatlamasına gerek yoktur. “Bu
iddianın kendisi bile etkili soruşturmayı gerektirir" şeklinde bir belirleme
yaptı Mahkeme. Bunun yanında Cobzaru kararı var. Burada da benzer bir
yaklaşım vardır. Burada da yine Romanlarla ilgili bir durum söz konusuydu. Yine bazı ırkçı söylemlerin olduğu ileri sürülmüştü. Bu vakada da
Mahkeme bu ırkçı söylemin kendisinin etkili bir şekilde soruşturulmadığını söyleyerek ihlal kararı vermişti.
Bu bağlamda ilginç bir vaka da Sampanis ve diğerleri kararıdır. Bu
vakada da başvurucular Roman ve Yunanistan’da okula kaydedilmiyorlar. Yani normal ilköğretime başlamak istiyorlar. Bir sene daha geçiyor,
tekrar başvuruyorlar bu sefer kaydediliyorlar, ama diğer veliler protesto
ediyorlar. Bunun üzerine bu protesto baskısı altında kalan öğrenciler
mecburen başka bir sınıfa geçiriliyorlar. Özel bir prefabrik sınıfa alınıyor
ve eğitim görmeye devam ediyorlar. Konu Strazburg organlarının önüne
geldiğinde Mahkeme, burada da şunu söyledi: “Burada ayrımcılığa dair
bir emare var. Yunan hükümeti Roman oldukları için bu ayrımcılığın
222
Select target paragraph3
Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents