Lionel Blackman
Soru: Peki duruşma kamuya kapalı
yapılıyorsa ne yapabilirim?
CMK Madde 182
Cevap: Önce, savunma avukatıyla gö(1) Duruşma herkese açıktır.
rüşmeye çalışın ve duruşmanın neden
kapalı yapıldığını öğrenin. Kurallar
(2) Genel ahlâkın veya kamu güvenliğinin kesin
olarak gerekli kıldığı hâllerde, duruşmanın bir
uyarınca kamuya kapalı bazı duruşmakısmının veya tamamının kapalı yapılmasına
lar olabilir. Ancak bunların çok nadir
mahkemece karar verilebilir.
olması gerekir. Mahkeme’ye yazı yazarak celseye katılmak için izin isteyebi(3) Duruşmanın kapalı yapılması konusundaki gelirsiniz. Bu talebinize gelen cevapları,
rekçeli karar ile hüküm açık duruşmada açıklanır.
cevap gelmediyse bile cevabın gelmediğini raporunuza yazın. Raporunuzda
halkın izlemesine izin verilmediği için
yargılamanın bir bütün olarak adil olmadığı yolunda bir sonuç çıkması olasıdır.
Kamuya açık olma adaletin temel ilkelerinden biridir.
4. Hâkimler sanığın suçsuz olduğuna inanarak yargılamaya başlamalıdır.
Yargılamadaki bütün duruşmalardan sonra hâkim/hâkimler bütün delilleri değerlendirmeli ve sanığın suçlu olup olmadığına ancak o zaman karar vermelidir.
Hâkim/hâkimler ancak iddia makamı tatmin edici deliller sunmuş ve yargılama
sürecinde bu delillerin tatmin edici olduğunu her türlü tereddütten uzak bir
biçimde gösteren başkaca deliller de toplanmış ise sanığın suçlu olduğuna karar verebilir. Bu kararda hâkim/hâkimler suçluluk konusunda hiçbir tereddüt
taşımamalıdır. Sanığın suçluluğuna dair makul bir şüphe taşınıyorsa, sanığın
suçsuz olduğu yolunda karar vermelidir.
Evet, en azından teoride böyle olmalı. Savcının iddianamesi çok güçlüyse
yargılamanın son aşamasına daha gelmeden bir hâkimin sanığın suçluluğuyla ilgili görüşünü gizlemesi zor olabilir. Böyle bir davada, taraflar söyleyecekleri her
şeyi henüz söylememişken hâkim sanığın suçlu olduğuna dair düşüncelerini söylerse bu hâkimi eleştirmeli miyiz? Hâkim belki de sanığa beyanını değiştirmek
ve alacağı cezada indirimden yararlanmak için suçlu olduğunu itiraf etmesi için
bir şans vermek istemektedir. Ancak sanığa karşı delillerin çok kuvvetli olmadığı
durumlarda sanığın suçlu olduğuna dair vakitsizce fikrini bildiren bir hâkim kuralları ihlal etmektedir. Biz ihlal edilen bu kurala ‘masumiyet karinesi’ deriz.
‘Masumiyet karinesi’ ilkesine göre
herkes, suçluluğu kanıtlanana kadar masumdur. Aynı zamanda davanın görüldüğü süre boyunca, tutuklanması için güçlü
nedenler yoksa, sanığın tutuksuz yargılanması gerektiğini de anlatan ilkedir.
Yargılama öncesi kişinin özgür kalmasına izin verilmemesi ‘masumiyet karinesi’
kuralını ihlal ediyor olabilir.
20
İnsan Hakları Aktivistleri İçin Dava İzleme Rehberi.indd 20
27.05.2017 17:34