Lionel Blackman CMK Madde 102 (1) Ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işlerde tutukluluk süresi en çok bir yıldır. Ancak bu süre, zorunlu hallerde gerekçeleri gösterilerek altı ay daha uzatılabilir. (2) Ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde, tutukluluk süresi en çok iki yıldır. Bu süre, zorunlu hallerde, gerekçesi gösterilerek uzatılabilir; uzatma süresi toplam üç yılı geçemez. (3) Bu maddede öngörülen uzatma kararları, Cumhuriyet savcısının, şüpheli veya sanık ile müdafiinin görüşleri alındıktan sonra verilir. Soru: Sanığın tutuklu yargılanıp yargılanmadığını nasıl öğrenirim? Cevap: Çok iyi sorular soruyorsunuz. Sanığın mahkeme salonuna tutuklu getirilmiş olması yargılamadan önce hep tutuklu olduğu anlamına gelmez. Bu noktada da savunma avukatından, savcıdan veya hâkimden bilgi almalısınız. Ayrıca -bu konuya da girmekte fayda var- katip gibi mahkeme görevlilerine de sorabilirsiniz. Unutmayın kibar olun ve tarafsız olduğunuzu gösterin. Bunun dışında, bahsettiğimiz kimse size yardımcı olmazsa sanığın ailesine ve dostlarına sorabilirsiniz. Yargılama öncesine dair bu türden soruların cevabını biliyorlardır. 9. Duruşma sırasında sanığın mahkeme salonunda hazır bulunması gerekir. Bu ilke, sanığın mahkemenin herhangi bir yerinde durabileceği anlamına gelmez. Sanığın yargılama sırasında ne olup bittiğini görebilmesi ve işitebilmesi gerekir. Örneğin; sanığın mahkemede oturması istenen yer kalın camla kaplı bir bölümse, konuşulanları duyamabilir. Sanığın konuşulanları duymakta zorlanıp zorlanmadığını anlamanız önemlidir.Hâkimin sanığın konuşulanları duymasına imkan vermemesi ciddi bir eksikliktir ve tek başına bu bile adil yargılama hakkını ihlal edebilir. Bu nedenle, izlediğiniz her duruşmada sanığın salondaki pozisyonuna mutlaka dikkat edin. Soru: Oturduğum yerden sanığı göremiyorsam ne yapmalıyım? Cevap: Bütün mahkeme salonlarının mimarisi aynı değildir ve görüş alanınız sanığı görmenize engel olabilir. O zaman ne yapmalısınız? Soru: Savunma avukatına mı sormalıyım? Cevap: Alışmaya başladınız bile. Evet! Raporunuzda ele almanız gereken ancak duruşma sırasında belki de gözlemleyemeyeceğiniz pek çok konu var. Bu durumda pek çok olguyu teyit etmek için savunma avukatlarıyla görüşmeniz gerekir. Bu noktada savunma avukatına çok fazla baskı yapmamaya özen gösterin. Müvekkilini savunmakla meşgul olacak. Dikkatini dağıtmayın. Unutmayın onun işi sizin oradaki işinizden daha önemli. Yargılama öncesi tutukluluk koşullarından daha sonra bahsedeceğiz. Fakat bu konuda da bir kesişme olabilir. Neden? Artık biz size soru soruyoruz! Soru: Sanığın mahkeme salonunda hazır bulunması gerekir. Olup biteni görmesi ve işitmesi gerekir. Ya hastaysa? Cevap: Hedefi vurdunuz! Eğer yargılama öncesi tutukluluk koşulları sanığın 24 İnsan Hakları Aktivistleri İçin Dava İzleme Rehberi.indd 24 27.05.2017 17:34