Lionel Blackman Soru: Sanığa başka ne sorabilirim? Cevap: Şu anda tutukluluk koşulları ve tutuklulukta görülen muameleden bahsediyoruz. O halde bunları sorun. Tutukluluk koşulları veya gördüğü muamele ile ilgili şikayetleri varsa hapishane yetkilisine de görüş bildirmesi için fırsat vermek isteyebilirsiniz. Hapishane müdürü ile görüşmek için bir yazı yazabilir veya talepte bulunabilirsiniz. Eğer görüşme talebiniz kabul edilmezse veya yazınıza cevap alamazsanız bunu da raporunuzda belirtin. Ancak dikkatli olun. Sırf sanık söylediği için bir şikayetin doğru olduğunu kabul ettiğinize dair ifadeler kullanmayın. Eğer sanıkla görüşebilirseniz, davasında görevlendirilen avukata güvenip güvenmediğini diplomatik bir dille sorabilirsiniz. Raporunuzda savunma avukatının yeterliliği veya yetkinliğiyle ilgili görüş bildirmeniz gerekebilir ve bu konuda sanığın düşünceleri yardımcı olacaktır. Ancak raporunuzda ne yazdığınız konusunda dikkatli olun. Bizce, sadece sanığın söylediklerini dikkate alarak savunma avukatının yetersiz olduğunu iddia etmemelisiniz. Avukatın yetersiz olduğunu duruşmada kendi gözlerinizle de gördüyseniz bunu rapora yazmalısınız. Aksi halde avukat size hakaret davası açabilir. Ne siz ne de sizi destekleyen STÖ hakaret davalarıyla uğraşacak maddi güce sahip değildir. Eğer sanığa kötü muamele edilmişse, mahkemede kendini savunma yeteneği zarar görmüş olabilir. Bu konuyu da sanığın duruşmada hazır bulunması ve savunma hazırlamak için yeterli süre tanınması gerektiğine dair kuralın altında belirtin. Burada da kesişen kurallar görüyorsunuz. Sanığa ayrıca gözaltına ilişkin sorular da sorabilirsiniz. Gözaltında gördüğü muameleye ve nezarethanenin koşullarına ilişkin bilgiler edinilebilir. Özellikle kadın, engelli ve LGBTİ bireylerin gözaltına alındığı nezarethanelerde öznel ihtiyaçları gözetilmiş mi? Örneğin ayrı bir tuvalet kullanmışlar mı? Kadınların hamilelik vb. durumları varsa ya da engelli bireylerin özgün ihtiyaçlarına makul cevaplar verilmiş mi? Rapor Nasıl Yazılır? Buraya kadar size adil yargılamanın en önemli kuralları ile ilgili en önemli ilkelere dair açık ve net bir özet sunduk. Dava İzleme Raporları için İçerik Rehberi bölümünde çeşitli kuralların altında dikkate alabileceğiniz ayrıntılı bir konu listesi sunduk. Bu noktada mahkemeyle ilgili raporun hangi yönteme göre yazılacağı sorusuna geliyoruz. Bilinen yöntemlerden biri kapalı raporlama sistemidir. Bu sistemde bir kontrol listesi kullanırsınız. Başvurabileceğiniz çeşitli kontrol listeleri mevcuttur, örneğin, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı’nın Duruşma Gözlem Kılavuzu’nun Ek bölümü. Size verilen kontrol listesindeki her konuyu dikkate alırsınız ve bunlara cevap vermeye çalışırsınız. Bu listeler hukukçu olmayanlar için çok faydalı olabilir. Fakat olumsuz tarafı, bu türden kontrol listelerinde sizin davanızla alakası olmayan hususların da yer almasıdır. Böyle olunca 32 İnsan Hakları Aktivistleri İçin Dava İzleme Rehberi.indd 32 27.05.2017 17:34