DEVLET OKULLARINDA DİNLER VE İNANÇLAR HAKKINDA ÖĞRETİME İLİŞKİN TOLEDO KILAVUZ İLKELERİ
Eski adıyla Avrupa Irkçılık ve Yabancı Düşmanlığı İzleme Merkezi (EUMC), şimdiki adıyla
Avrupa Birliği Temel Haklar Ajansı (FRA), Avrupa Birliği'nde ırkçılık ve yabancı düşmanlığı hakkında, dinler arası diyalogun teşvik edilmesi ve bu bağlamda eğitimin rolünün
vurgulanması konusunda tavsiyeler içeren bir dizi rapor yayınlamıştır. Dinler tarihi konusunda ders kitaplarının hazırlanması da bu tavsiyeler arasında yer almaktadır.22
"Bilgiye dayalı bir toplumda vatandaşlar ve yönetişim" adlı 6. Çerçeve programı ile Avrupa Komisyonu, diyalogu teşvik eden ve çatışmayı ele alan dinler veya inançlar hakkındaki öğretim yöntemlerine yönelik araştırmaları desteklemiştir.23
D. ODIHR ve ODIHR Danışma Kurulunun Özgün Katkısı
ODIHR ve ODIHR Din veya İnanç Özgürlüğü Uzmanları Danışma Konseyinin dinler ve
inançlar hakkında öğretim konusunun ele alınmasına yaptığı özgün katkı, kendine özgü
yaklaşımı ve uzmanlık alanıdır. Bu yüzden, Kılavuz İlkeler bu konuya din veya inanç
özgürlüğü açısından bakmaktadır. Dolayısıyla Kılavuz İlkeler, AGİT taahhütlerine ve
uluslararası insan hakları standartlarına dayanan bir insan hakları perspektifi üzerine
kuruludur.
Kılavuz İlkeler; esas ile uygulanabilirlik arasında doğru bir denge sağlamak için hem
akademisyenlerin hem de uygulayıcıların yasal, eğitimsel ve teolojik uzmanlığını birleştirir. Dinler ve inançlar hakkında öğretim konusundaki farklı yaklaşımların göz önüne alındığı Toledo Kılavuz İlkelerinin, öğretmenlerin ve eğitimcilerin kendi ulusal sistemleri bakımından ilişki kurabilecekleri bir araç görevi görmesi amaçlanmaktadır. Bu
Kılavuz İlkelerin geliştirilmesine, farklı dini ve inanç bakış açılarına sahip bireylerin
katılmış olması, din ve inanç topluluklarının perspektiflerinin yansıtılmasına ve nihai
çıktının, kapsamı ve yaklaşımı açısından mümkün olduğunca dengeli ve kapsayıcı olmasına yardımcı olmuştur.
Din veya İnanç Özgürlüğü Uzmanları Danışma Konseyinin, din özgürlüğünün kullanılması ile ilgili yasal soruların ele alınması konusundaki güçlü deneyimi; hükümet
yetkilileri, eğitimciler, okul yönetimi ve inanç topluluklarının temsilcilerinin dinler ve
inançlar hakkındaki öğretim çabalarında dikkate alması gereken standartları ve güncel
konuları (yasal ve politika soruları dahil) ortaya koymak için eğitim alanında önde gelen
uzmanların yetkinliği ile birleştirilmiştir.
22 Bakınız, örneğin, EUMC, “Avrupa Birliği’nde Müslümanlar: Ayrımcılık ve İslam fobisi”, (Viyana, Aralık 2006), https://fra.europa.eu/
sites/default/files/fra_uploads/eumc-2006-muslims-in-the-eu-discrimination-and-islamophobia_en.pdf adresinden ulaşılabilir.
23 Robert Jackson, Siebren Miedema, Wolfram Weisse ve Jean-Paul Willaime, (Editörler), Avrupa’da Din ve Eğitim: Gelişmeler,
Bağlamlar ve Tartışmalar (Munster, Waxmann, 2007).
24