Sendikaların Kapatılması
Anayasada belirtilen Cumhuriyetin niteliklerine ve demokratik esaslara aykırı faaliyetlerde
bulunan kuruluş, merkezlerinin bulunduğu yer cumhuriyet başsavcısının talebi üzerine mahkeme kararı ile kapatılır. Aykırı davranış bireysel olarak yöneticiler tarafından gerçekleştirildiği takdirde, mahkemece sadece o yöneticilerin görevine son verilmesine karar verilir.
Yukarıdaki fıkra uyarınca açılan davalar nedeniyle mahkeme, yargılama süresince talep
üzerine veya resen kuruluşun faaliyetlerinin durdurulmasına ve yöneticilerinin geçici
olarak görevden alınmasına karar verebilir.
Yukarıdaki hükümler veya bu Kanunda öngörülen diğer faaliyeti durdurma hâllerinde,
kuruluşların mallarının yönetimi ve çıkarlarının korunması ve durdurma süresi sonunda
yeniden faaliyete geçebilmesi için genel kurul yapılması, 4721 sayılı Kanun hükümleri
gereğince tayin olunacak bir veya üç kayyım tarafından sağlanır (Sendikalar Ve Toplu İş
Sözleşmesi Kanunu md. 31).
Grev ve Lokavt
Can ve mal kurtarma işlerinde; cenaze işlerinde ve mezarlıklarda; şehir şebeke suyu,
elektrik, doğal gaz, petrol üretimi, tasfiyesi ve dağıtımı ile nafta veya doğalgazdan başlayan petrokimya işlerinde; Millî Savunma Bakanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığı
ve Sahil Güvenlik Komutanlığı’nca doğrudan işletilen işyerlerinde; kamu kuruluşlarınca
yürütülen itfaiye ve hastanelerde grev ve lokavt yapılamaz.
Bakanlar Kurulu, genel hayatı önemli ölçüde etkileyen doğa olaylarının gerçekleştiği yerlerde bu durumun devamı süresince yürürlükte kalmak kaydıyla gerekli gördüğü işyerlerinde grev ve lokavtı yasaklayabilir. Yasağın kalkmasından itibaren altmış gün içinde altı
iş günü önce karşı tarafa bildirilmek kaydıyla grev ve lokavt uygulamasına devam edilir.
Başladığı yolculuğu yurt içindeki varış yerlerinde bitirmemiş deniz, hava, demir ve kara
ulaştırma araçlarında grev ve lokavt yapılamaz.
Kristal-İş Sendikasının Cam İşverenleri Sendikası ile yürüttüğü 24. dönem toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde anlaşma sağlanamaması üzerine, 20 Haziran 2014 tarihinde
Şişecam’a bağlı 10 fabrikada grev kararı alınmıştır. Grev, 27 Haziran 2014 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla “genel sağlığı bozduğu ve milli güvenliği tehdit ettiği” gerekçesiyle ertelenmiştir.
Kristal-İş tarafından Danıştaya yapılan yürütmeyi durdurma başvurusu ise reddedilmiştir. Sendika tarafından Anayasa Mahkemesine yapılan başvuru sonucunda mahkeme tarafından “Grev erteleme kararının zorlayıcı bir toplumsal ihtiyaca dayandığının
ortaya konmadığı ve ‘demokratik toplumda gerekli olmadığı’ sonucuna varılmıştır”.
Mahkeme oy birliği ile grev ertelemesinin hak ihlali olduğuna karar vermiştir.
Karar verilmiş veya başlanmış olan kanuni bir grev veya lokavt genel sağlığı veya millî
güvenliği bozucu nitelikte ise Bakanlar Kurulu bu uyuşmazlıkta grev ve lokavtı altmış
gün süre ile erteleyebilir. Erteleme süresi, kararın yayımı tarihinde başlar.
Erteleme süresinin sonunda anlaşma sağlanamazsa, altı iş günü içinde taraflardan birinin
başvurusu üzerine uyuşmazlık Yüksek Hakem Kurulu’nca çözülür. Aksi takdirde işçi sendikasının yetkisi düşer.
57