Ulusal Azınlıkların Seçim Süreçlerine Katılımını Teşvik Etme ve İzleme üzerine El Kitabı azınlıkların katılımına etki edebilecek etkenleri tespit etme konusunda rehber ilkeler sunulmaktadır. Bu bölümde bir ülkede tam kapsamlı bir seçim gözlem misyonunun rol alacağı varsayımı üzerinden ilkeler sunulsa da, buradaki rehber ilkeler sınırlı seçim gözlem misyonları (kısa dönem gözlemciler yoktur) veya seçim değerlendirme misyonları (kısa veya uzun dönem gözlemciler yoktur) gibi başka misyonlar için de geçerlidir. Seçim gözlem misyonları bir seçimde endişe duyulan belli başlı konulara odaklanmak üzere görevlendirilse de, ulusal azınlıkların katılımı ile ilgili hususları tespit etmek özellikle önemli olabilir. Eğer durum böyleyse, ilgili konuların tam anlamıyla değerlendirilebilmesi için seçim gözlem misyonuna ulusal azınlıklar konusunda uzman bir üyenin dâhil olması gerekli olabilir. B. İhtiyaç Belirleme Misyonunun Rolü Belli bir seçimden birkaç ay önce, ODIHR bir ihtiyaç belirleme misyonu görevlendirmektedir. Bu misyon, seçimlerle ilgili yapılan hazırlıkları değerlendirmek ve ODIHR tarafından yürütülecek olası gözlem faaliyetlerinin kapsamına dair tavsiyelerde bulunmakla görevlidir. İhtiyaç belirleme misyonu, ODIHR’in Seçim Departmanı üyeleri ve bazen de AGİT Temsilciler Meclisi’nin bir üyesi tarafından birkaç günlük bir çalışma yürütür. Misyon, bir ihtiyaç belirleme raporunun yayımlanmasıyla son bulur. Ulusal azınlıklar bağlamında, ihtiyaç belirleme misyonu, ulusal azınlıkların katılımı ile ilgili gerek kanunlarda gerekse uygulamada ilk evrede ortaya çıkan ve de bir seçim gözlem misyonu veya değerlendirme misyonu tarafından daha ayrıntılı olarak ele alınıp izlenmesi gereken sorunları tespit etmeye çalışır. İhtiyaç belirleme misyonu aynı zamanda, ODIHR tarafından daha önce yapılan tavsiyelerin ne derece uygulandığını tespit etmeye çalışır ki bunlar arasında ulusal azınlıklarla ilgili konular da yer alabilmektedir. Bir ihtiyaç belirleme misyonu yürütmeden önce ODIHR, ulusal azınlıklara ilişkin konular da dâhil olmak üzere, ülke ve ülkedeki siyasi süreçle ilgili bilgilendirici materyalleri toplar. Bu bakımdan, ODIHR ulusal azınlıkların katılımına ilişkin devam eden sorunlar olup olmadığını tespit etmek ve ilgili bilgileri alabilmek için genellikle AGİT Ulusal Azınlıklar Yüksek Komiserliği ile işbirliği yapar. Bunun dışında yararlandığı bilgi kaynakları arasında, ulusal ve uluslararası STÖ’ler tarafından hazırlanan raporlar, Ulusal Azınlıkların Korunması için Çerçeve Sözleşme’nin uygulanması ile ilgili Avrupa Konseyi raporları, AGİT misyonlarının ülke raporları, Roman ve Sinti sorunları için AGİT/ODIHR İrtibat Kişisi tarafından sağlanan bilgiler ve önceki ODIHR seçim gözlem misyonlarının raporları yer alabilir. Bunların dışında ODIHR, ulusal azınlıklar ve azınlık dillerine ilişkin kanunlar da dâhil olmak üzere, anayasa, seçim kanunları, siyasi partiler kanunları ve seçimlerle ilgili tüm diğer kanun ve düzenlemeleri elde eder. ODIHR genellikle seçimlerle ilgili yasal çerçeveyi önceden inceler ve yapılan bu incelemeler ihtiyaç belirleme misyonlarının çalışmalarına destek olur. ODIHR’in yaptığı kanun incelemelerinde ulusal azınlıkların katılımına yönelik hususlar da yer almaktadır. Eğer önceden bir mevzuat incelemesi yapılmamış ise, ihtiyaç belirleme misyonu, hem mevzuatla ilgili ön değerlendirmelerde hem de paydaşlarla yapılan toplantılarda ilgili kanunların temel sorunlarını ve bunların siyasi yansımalarını tespit etmeye çalışmalıdır. 38