musal gösteriler ve siyasi mitingler bu tür süreçlerin ayrılmaz bir parçasıdır ve siyasi
bilgi ve görüşlerin kamusal alanda yayılması için etkili bir mekanizma oluşturmaktadır.
İnsan Hakları Komitesi, siyasi ifadelerin özel korumaya sahip bir ifade türü olması gerekçesiyle siyasi mesaj içeren toplantıların da daha yüksek düzeyde desteklenmesi ve
korunması gerektiğini belirtmiştir.73 Barışçıl toplanma ve örgütlenme özgürlüğü Özel
Raportörü, seçimler bağlamında kısıtlama getirme eşiğinin normalden daha yüksek olması gerektiği, “demokratik bir toplumda gereklilik” ve “orantılılık” kriterlerini sağlamanın seçimler sırasında daha zor olması gerektiği kanısındadır.74
54. Gazeteciler, insan hakları savunucuları, seçim gözlemcileri ve toplantıların gözlenmesi
ve raporlanmasında yer alan diğer kişiler barışçıl toplantı hakkından tam olarak yararlanılabilmesinde önemli rol oynar. Bu kişiler Kişisel ve Siyasi Haklar Uluslararası Sözleşmesi kapsamında koruma hakkına sahiptir.75 Bir toplantının yasadışı ilan edilmesi veya
dağıtılması durumunda dahi gözlem hakkı sona ermez.76
d. Örgütlenme özgürlüğü
55. Örgütlenme özgürlüğü hakkı Evrensel İnsan Hakları Beyannamesi’nin 20. Maddesi ve
Kişisel ve Siyasi Haklar Uluslararası Sözleşmesinin 22. Maddesi77 tarafından garanti altına alınmıştır:
Kişisel ve Siyasi Haklar Uluslararası Sözleşmesi
22. Madde
1. Herkes başkalarıyla bir araya gelerek örgütlenme özgürlüğü hakkına sahiptir; bu
hak, kendi menfaatlerini korumak için sendika kurma ve sendikaya katılma hakkını
da içerir.
73. İnsan Hakları Komitesi, Genel Yorum No. 34 (2011), para. 34, 37–38 ve 42–43.Ayrıca bkz. CCPR/C/LAO/CO/1,
para. 33
74. A/68/299, para. 25.
75. İnsan Hakları Komitesi, Genel Yorum No. 37 (2020), para. 30; ve Zhagiparov - Kazakistan (CCPR/
C/124/D/2441/2014), para. 13.2–13.5. Ayrıca bkz: Evrensel Olarak Tanınan İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin
Geliştirilmesi ve Korunmasında Bireylerin, Grupların ve Toplumsal Kuruluşların Hakları ve Sorumlulukları Üzerine Bildirge
76. Zhagiparov - Kazakistan, para. 13.2–13.5. Ayrıca bkz: Evrensel Olarak Tanınan İnsan Hakları ve Temel
Özgürlüklerin Geliştirilmesi ve Korunmasında Bireylerin, Grupların ve Toplumsal Kuruluşların Hakları ve Sorumlulukları Üzerine Bildirge
77 Ayrıca bkz. Her Türlü Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılmasına Yönelik Uluslararası Sözleşme, Md. 5 (d) (ix);
Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması Sözleşmesi, Md. 7 (c) ve 14 (2) (e); Çocuk Hakları Sözleşmesi, Md. 15; Tüm Göçmen İşçiler ve Aile Fertlerinin Haklarının Korunmasına dair Uluslararası Sözleşme, Md.
26, 40 ve 42; Bütün Kişilerin Zorla Kaybedilmeden Korunmasına dair Uluslararası Sözleşme, Md. 24 (7); ve Engelli
Kişilerin Haklarına İlişkin Sözleşme, Md. 29 (b) (i).
23