Ülke içinde yerinden edilmiş kişilerin siyasi katılımı Ülke içinde yerinden edilmiş kişiler sıklıkla kamu işlerine katılım ve seçme ve seçilme haklarını kullanmalarının önünde engellerle karşılaşmaktadırlar. Vatandaşların ve ülkede ikamet edenlerin siyasi katılımının genellikle bulundukları veya ikamet ettikleri yere göre düzenlenmesinden dolayı, bireyler ülke içinde yerinden edilme bağlamında siyasi katılımlarının önünde engellerle karşılaşmaktadır. Belge eksikliği, imha edilen, kaybedilen veya el konulan belgeler, seyahat kısıtlamaları, güvensizlik, seçimlere kayıt için kısıtlayıcı ikamet gereksinimleri, kapsayıcı bir yasal çerçevenin eksikliği ve zamanında ve uygun bilgi ve düzenlemelerin eksikliği ile ilgili sorunlar ülke içinde yerinden edilmiş kişilerin seçimlere katılmasına engel teşkil etmektedir. Diğer yandan, seçim sonuçlarına dair çekişmeler ve siyasi katılımdan mahrum bırakılma yine ülke içinde yerinden edilmeye yol açabilir veya ülke içinde yerinden edilmiş kişilerin ülke içinde başka bir yere dönüşünü, yerel entegrasyonunu veya yerleşmesini engelleyebilmektedir.160 Ülke içinde yerinden edilmiş kişilerin insan haklarına ilişkin Özel Raportör tarafından da hatırlatıldığı üzere, ülke içinde yerinden edilmiş kişiler evlerini terk etmek zorunda kaldıklarından ötürü katılma haklarını kaybetmezler ve yerinden edilme sırasında bu hakların korunması için önlemler alınmalıdır.161 Ülke İçinde Yerinden Olma Konusunda Yol Gösterici İlkeler, ülke içinde yerinden edilmiş kişilerin, ülkelerindeki diğer kişiler ile tamamen eşit olarak aynı hak ve özgürlüklere sahip olduklarını ve herhangi bir hak ve özgürlükten yararlanmada yerinden edilmiş kişiler oldukları gerekçesiyle ayrımcılığa uğrayamayacaklarını belirtmektedir (1. İlke). 22. İlke ise yerinden edilmiş kişilerin, kamplarda yaşayıp yaşamamaları fark etmeksizin, haklarını kullanmak için gerekli yollara erişim hakkı da dahil olmak üzere oy kullanma ve idari ve kamusal işlere katılma haklarını kullanırken yerlerinden edilmiş olmalarından kaynaklanan bir ayrımcılığa uğrayamayacağını belirtmektedir. Yine seçimlere katılma ile ilgili olarak, 20. İlke ülke içinde yerinden edilmiş kişilerin yasal haklarından yararlanması ve kullanması için gerekli olan belgelerin verilmesini, özellikle de yeni belgelerin çıkarılması veya yerinden edilme sırasında kaybedilen belgelerin yenisiyle değiştirilmesini ele almaktadır. 160. Örnek olarak bkz. Ekim 2018’de Amman’da düzenlenen bir yuvarlak masa toplantısındaki sunum ve tartışmaları özetleyen “Ülke içinde yerinden edilmiş kişilerin kamusal ve siyasi katılımı” isimli Küresel Koruma Küresi ve Carter Merkezi raporu. www.globalprotectioncluster. 161. A/72/202, para. 17. 39

Select target paragraph3