Sözleşme içtihadı hakkında rehber – Kitlesel protestolar b. İzinsiz bir toplantının dağıtılması 63. Mahkeme, göstericilerin şiddet eylemlerine karışmadığı durumlarda kamu yetkililerinin barışçıl toplantılara karşı belli bir derecede hoşgörü göstermelerinin önemli olduğunu vurgulamıştır (Kudrevičius ve Diğerleri / Litvanya, [BD], 2015, § 150, ve Obote / Rusya, 2019, §41). 64. Mahkeme, aniden gelişen bir gösteri örneğinde olduğu üzere, acil müdahalenin gerekçelendirilebildiği özel durumların ortaya çıkabileceğini kabul etmektedir. Ne var ki, sadece önceden izin alınmaması nedeniyle, katılımcılarının herhangi bir yasadışı davranışı olmaksızın bir gösterinin dağıtılması barışçıl toplanma özgürlüğünün orantısız olarak kısıtlanması anlamına gelebilir (Bukta ve Diğerleri / Macaristan, 2007, §§ 35-36). 65. Navalnyy ve Yashin / Rusya (2014) kararında, Mahkeme, Hükümetin izin verilmiş olan bir toplantının sona ermesinden sonra “aniden gelişen” barışçıl bir yürüyüşe müdahale edilmesi konusunda zorunlu bir toplumsal ihtiyaç olduğunu ispat edemediğini, çünkü yerel mahkemelerin protestocuların neden olduğu risklerin boyutlarını veya bu kişileri durdurmanın gerekli olduğunu doğrulamak için hiçbir çaba sarf etmediklerini tespit etmiştir. Bu nedenle, polisin güç kullandığı müdahalenin orantısız olduğu ve Madde 11 § 2 kapsamında asayişin sağlanması için gerekli olmadığı değerlendirilmiştir. 66. Oya Ataman / Türkiye (2006) davasında, başvurucu yasadışı bir yürüyüş düzenlemiştir. Trafiği engelleme olasılığının dışında kamu düzenine karşı tehlike oluşturulduğuna dair hiçbir kanıt bulunmamıştır. Mahkeme polisin güç kullanarak biber gazı ile gerçekleştirdiği müdahalenin asayişin sağlanması açısından orantısız ve gereksiz olduğu değerlendirmesini yapmıştır. Mahkeme, göstericilerin şiddet içeren eylemlerde bulunmamaları halinde, kamu yetkililerinin barışçıl toplantılara karşı belli derecede hoşgörü göstermeleri gerektiği kararını vermiştir. 67. Ayrıca, gösterinin yetkililerin verdiği izne uygun olmayan biçimde gerçekleştiği durumlarda da – örneğin, gösterinin izin verilen alanların dışında bir yerde düzenlendiği Nurettin Aldemir ve Diğerleri / Türkiye (2007) davasında olduğu üzere – Mahkeme, göstericilerin şiddet eylemlerine karışmamış olması halinde polis memurlarının güç kullanarak müdahale etmesinin, asayişin sağlanması açısından orantısız olduğunu ve gerekli olmadığını tekrar teyit etmiştir. 68. Ibrahimov ve Diğerleri / Azerbaycan (2016) kararında, Mahkeme yetkililerin sınırlı sayıda katılımcı ile yapılan barışçıl bir gösteriyi başlamasından kısa süre sonra dağıttığını gözlemlemiştir. Mahkeme, yetkililerin gösterinin dağıtılmasını gerekçelendirecek konuyla ilgili ve yeterli neden ortaya koyamadıklarını tespit etmiştir. 69. Bunların aksine, Primov ve Diğerleri / Rusya (2014) kararında, Mahkeme “marjinal” ve “seyrek” olarak nitelendirilemeyecek şiddet olaylarına karışan önemli sayıda protestocunun bulunmasını dikkate almıştır. Polis kuvvetleri ana caddelerden birinde protestocular tarafından yerleştirilen bir yol barikatını kaldırmak üzere müdahale etmiştir. Mahkeme, olayları dağıtmak için özel ekipman kullanımını haklı bulmuştur. Ancak Mahkeme, her iki taraf – göstericiler ve polis – şiddet olaylarına karıştığında şiddeti kimin başlattığının incelenmesinin gerekli olabileceğini belirtmiştir (Nurettin Aldemir ve Diğerleri / Türkiye, 2007, § 45). 2. Gösteri sonrasında verilen cezalar 70. Mahkeme, izinsiz toplantılar nedeniyle hüküm verilmesinin gerekliliğini incelemiştir. Obote / Rusya (2019) kararında, Mahkeme, yerel mahkemelerin başvurucuyu idari nitelikte bir suçtan mahkum ederken, söz konusu olayın neden olduğu kargaşanın derecesini değerlendirmediklerini tespit etmiştir. Mahkeme, idari dava sürecinde yerel adli makamların, varsayılan durağan gösterinin resmi açıdan kanuna aykırılığına daha fazla ağırlık vererek uygun dengeyi gözetmedikleri değerlendirmesini yapmıştır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 14/43