melidir. Seçilme yeterliliğine sahip olan kişiler hiçbir temelde/nedenle ayrımcılığa maruz kalmamalı, dışlanmamalıdır. Seçimlerde Aday Olma ile İlgili Gözlemde Dikkat Edilecekler: • • • • • • • • • • Adayların kayıt yaptırma süreçleri ile ilgili yasalar/uygulamalar herkes için açık ve erişilebilir mi? Aday olabilme ayrımcı uygulamalarla kısıtlanıyor mu? Seçilme hakkı üzerindeki, asgari yaş gibi kısıtlamalar nesnel ve makul ölçütlere dayanıyor mu? Bağımsız Adaylık Harçları karşılanabilir, makul düzeyde belirlenmiş mi? Oy kullanma yaşı ile aday olma yaşı arasında fark bulunuyor mu? Adaylıkların reddi için makul gerekçe sunuluyor mu? Adaylığın reddi kararına itirazlar için bir mekanizma mevcut mu? Mevcut mekanizma itirazın kabulü durumunda, seçim gününden önce, adayın kampanya yapabilmesi ve seçimlere katılabilmesine olanak sağlayacak şekilde düzenlenmiş mi? Seçim yapılacak mevkide, kadınların eşit biçimde temsilini sağlamak için, kota veya diğer geçici önlemler alınıyor mu? Az temsil edilen grupların (engelliler, etnik ve dini gruplar, LGBTİ’ler) adaylarını teşvik etmek için herhangi bir mekanizma mevcut mu? Seçime katılmaları reddedilen aday veya partiler oldu mu? Olduysa, bu durumun gerekçeleri nesnel ve kabul edilebilir mi? Tescil edildikten sonra, seçime katılması iptal edilen parti ya da aday oldu mu? Olduysa, bu durumun gerekçeleri nesnel ve kabul edilebilir mi? 4.Seçim Kampanyaları: Ayrımcılık yapılmaksızın ifade, örgütlenme, toplantı ve gösteri özgürlükleri demokratik bir seçim sürecinin ön şartlarıdır. Şiddet veya şiddet tehdidi, korkutma veya taciz veya bu gibi davranışların, nefret söylemi ve saldırgan siyasi retorik yoluyla teşvik edilmesi demokratik seçimlerle bağdaşmaz. Seçim Kampanyaları ile İlgili Gözlemde Dikkat Edilecekler: • İfade, örgütlenme, toplantı ve gösteri düzenleme özgürlükleri ayrımcılık yapılmadan yasalarla sağlanıyor mu? • Tüm adaylar ve siyasi partiler, bu hakları, görüşlerini seçmenlere açık ve adil yarışılan bir kampanya içerisinde sunabilecekleri şekilde kullanabiliyorlar mı? • Kampanya sürecine ilişkin yönetmelikler tarafsız ve etkin biçimde uygulanmakta ve icra edilmekte mi? • Siyasi parti ya da adayların kampanya finansmanı ve harcamaları şeffaf bir şekilde yapılıyor mu? • Kampanyalarda devlet kaynaklarının kullanımı adaletli şekilde sağlanıyor mu? • Devlet kaynakları veya kamu yetkileri herhangi bir parti ya da aday kayrılacak şekilde kullanılıyor mu? • Devlet memurlarını, resmi sıfatlarıyla kampanyalara katılmalarından alıkoyan açık yasal düzenlemeler var mı? • Doğrulanabilir şiddet, korkutma veya rahatsızlık verme vakaları veya bunların teşvik edildiği durumlar var mı? Bu olaylara, hemen ve etkili biçimde müdahale ediliyor mu? • Kolluk kuvvetleri tarafsız, ölçülü ve yasalara uygun biçimde davranıyorlar mı? 10 Untitled-1.indd 10 Bağımsız Seçim İzleme Platformu Bağımsız Seçim Gözlemciliği Rehberi 06.05.2015 17:35