• • • • • • • • • Seçmen kayıt işlemleri basit mi ve kayıt büroları, hareket yeteneği kısıtlı olan veya sınırlı olanlar için kolaylıkla erişilebilir mi? Seçmenlerin kaydedilmesi için kullanılan verilerin kaynağı belli mi? Seçmen kayıtlarındaki hata veya eksikliklere itiraz hakkı var mı? Düzeltmeler, basit ama güvenli bir şekilde yapılabiliyor mu? İtirazlar etkin bir şekilde işleme alınıyor mu? Seçmen kayıt belgeleri orijinal ve güvenilir belgeler mi? Olmadığına dair herhangi bir duyum ve ispat belgesi var mı? Seçmen kayıtları gizliliği ihlal eden ve potansiyel olarak ayrımcılığa yol açacak, kişilerin etnik kökeni gibi, kişisel bilgilere yer veriyor mu? Seçmen kaydı için hangi sistem kullanılmaktadır? Aktif mi yoksa pasif kayıt mı? Periyodik mi yoksa sürekli mi? Bu faktörler ulusal azınlıkların katılımlarını etkiledi mi? Daimi ikametgâh veya bir adres, seçmen kaydı şartı mı? Seçmen kütüğünden usulsüz olarak düşürülen seçmenler var mı? Seçmen kütüklerine usulsüz kayıtlar var mı? 2.Seçmen Eğitimi: Seçmen bilgilendirme ve eğitim faaliyetleri, seçme ve seçilme haklarının herkes tarafından etkin kullanımını sağlamak için zorunludur. Seçmen eğitimi, sınırlı demokratik gelenek ve/veya nüfus içinde okuma-yazma seviyesi düşük olan ülkelerde özellikle önemlidir. Seçim gününden önce, tüm seçmenlere, seçmen kayıtları, oy verme günü, zamanı ve yerleri gibi konularda temel ve tarafsız bilgiler verilmesi gerekmektedir. Seçim idaresinin bu bilgilerin, seçim gününden önce ayrımcılık yapılmaksızın verildiğinden ve seçim gününde oy verme yerlerinde doğru bilgiler bulunduğundan emin olma sorumluluğu vardır Seçmen Eğitimi ile İlgili Gözlemde Dikkat Edilecekler • • • • • • • Seçmenlerin seçim, kaydolma ve oy kullanma şartları yanında seçimle ilgili diğer konulardan haberleri var mı? Erişilebilir yöntemlerle seçime katılan partileri ve adayları tanıma olanakları var mı? Engelli bireylerin görsel ve yazılı seçim materyallerine erişimleri için özel tedbirler (örneğin, altyazı kullanımı, işaret diliyle anlatım, braille alfabesi kullanımı vb. gibi) alınmış mı? Seçim otoritesi veya bağımsız kurumlar tarafından seçmen eğitimi veriliyor mu? Veriliyorsa eğitim tarafsız bir şekilde yürütülüyor mu? Seçim otoritesi, seçmen eğitimi konusunda elektronik ve basılı medya ile nasıl bir işbirliği içindedir? Seçmen eğitimine sivil toplumun katılımı ne şekildedir? Seçim otoritesi, sivil toplum örgütlerine kolaylık sağlıyor mu? Seçmen eğitimi, oy kullanma yaşına yeni girenler, kadınlar ve azınlıklar gibi, oy kullanması en az olası olabilecek grupları hedef alıyor mu? Seçmen eğitimi, azınlık dillerinde veriliyor mu? Nüfusun okuma-yazma bilmeyen kesimine ulaşmada özel yöntemler kullanılıyor mu? 3.Seçimlerde Aday Olma: Seçimlerde aday olmak isteyen herkes, tüm siyasi partiler veya kişiler hiç bir ayrımcılığa maruz kalmadan bunu yapmakta özgür olmalıdırlar. Bireyler, bir siyasi partinin adayı olarak seçimlere katılabilecekleri gibi, bağımsız aday olarak da seçimlerde aday olabilBağımsız Seçim İzleme Platformu Bağımsız Seçim Gözlemciliği Rehberi Untitled-1.indd 9 9 06.05.2015 17:35